منوی اصلی صفحه نخست پست الكترونیک خانگی سازی اضافه به علاقه مندیها تماس با مدیر سایت لوگوی من نویسندگان [authorname] ([authorpost]) موضوعات [catname] ([catarchive]) آرشیو مطالب [archivedate] ([archiveposts]) لینکستان [linkname] طراحی قالب های بلا گفا پرشین وبلاگ ليست وبلاگ هاي فارسي قالب های وبلاگ اخبار ایران اخبار ICT تفریحات اینترنتی تالارهای گفتگو لینکدونی [dumpname] ([dumpclicks]) آرشیو لینکدونی لوگوی دوستان طراح قالب های بلا گفا آمار وبلاگ امروز : [fulldatetoday] افراد آنلاین : نفر بازديد های امروز : [today] بازديد های ديروز : [lastday] كل بازديد ها : [all] كل مطالب : [totalpost] كل نظر ها : [totalcomment] ايجاد صفحه : [generation] ثانيه [atom] [rss] طراح قالب [blogtitle] [title] ... [catname] [post] [continue] |+| نوشته شده توسط [author] در [fulldate] و ساعت [time] | نظر شما ([comments]) ویرایش شده در [editfulldate] ساعت [edittime] نوشته های پیشین + [topictitle] صفحات : [PageName] منوی اصلی صفحه نخست پست الكترونیک خانگی سازی اضافه به علاقه مندیها تماس با مدیر سایت لوگوی من نویسندگان [authorname] ([authorpost]) موضوعات [catname] ([catarchive]) آرشیو مطالب [archivedate] ([archiveposts]) لینکستان [linkname] طراحی قالب های بلا گفا پرشین وبلاگ ليست وبلاگ هاي فارسي قالب های وبلاگ اخبار ایران اخبار ICT تفریحات اینترنتی تالارهای گفتگو لینکدونی [dumpname] ([dumpclicks]) آرشیو لینکدونی لوگوی دوستان طراح قالب های بلا گفا آمار وبلاگ امروز : [fulldatetoday] افراد آنلاین : نفر بازديد های امروز : [today] بازديد های ديروز : [lastday] كل بازديد ها : [all] كل مطالب : [totalpost] كل نظر ها : [totalcomment] ايجاد صفحه : [generation] ثانيه [atom] [rss] طراح قالب [blogtitle] [title] ... [catname] [post] [continue] |+| نوشته شده توسط [author] در [fulldate] و ساعت [time] | نظر شما ([comments]) ویرایش شده در [editfulldate] ساعت [edittime] نوشته های پیشین + [topictitle] صفحات : [PageName] معارف اسلامی
معارف اسلامی

فرقة وهابیت چگونه به وجود آمد وعقایدش چیست؟

عوامل شکل گیری فرقه وهابیت مانند برخی از فرقه‌های دیگر، ریشه در مبانی و عملکرد رهبران و بنیانگذاران آن دارد. بر این اساس لازم است مبانی و عملکرد بنیانگذار این فرقه بررسی شود.
این فرقه منسوب به "محمد بن عبدالوهاب" از مردم "نجد" است که در سال 1115 ق در شهر عُیینه متولد شد که پدرش در آن شهر قاضی بود . وی از کودکی به مطالعه کتاب‌های تفسیر و عقاید و حدیث سخت علاقه داشت و فقه حنبلی را نزد پدر خود که از علمای حنبلی بود آموخت. محمد بن عبدالوهاب از آغاز جوانی، بسیاری از اعمال مذهبی مردم "نجد" را زشت می شمرد.
او در سفری که به زیارت خانه خدا رفته بود، بعد از انجام مناسک حج به "مدینه" رفت و در آن جا توسل مردم به پیامبر را که نزد قبر حضرت انجام می دادند، انکار کرد. سپس به "نجد" مراجعت نمود و از آن جا به بصره رفت و مدتی در آن شهر ماند و با بسیاری از اعمال مردم آن شهر نیز مخالفت نمود. مردم بصره وی را از شهر خود بیرون کردند. در این هنگام که 1139 هجری بود، پدرش عبدالوهاب از "عیینه" به "حریمله" انتقال یافت. وی با پدرش همراه شد و کتاب‌هایی را نزد پدر فرا گرفت و به انکار عقاید مردم "نجد" پرداخت. به این مناسبت میان او و پدرش نزاع و جدال در گرفت. هم چنین بین او و مردم "نجد" منازعات سختی رخ داد و این امر چند سال دوام یافت. تا این که پدرش "عبدالوهاب" در سال 1153 از دنیا رفت. وی پس از مرگ پدر علناً به اظهار عقاید خود پرداخت و قسمتی از اعمال مذهبی مردم را انکار نمود. جمعی از مردم حریمله از وی پیروی کردند و کار وی شهرت یافت. وی از شهر حریمله به شهر عینیه رفت. رئیس شهر عیینه در آن وقت عثمان بن حمد بود. عثمان عقاید شیخ را پذیرفت و او را گرامی داشت و قول داد که وی را یاری کند.
شیخ محمد نیز اظهار امیدواری کرد که همه اهل نجد از عثمان بن حمد حمایت کنند.
خبر دعوت شیخ محمد و کارهای او به امیر احسا رسید. وی نامه ای برای عثمان نوشت که سرانجام, عثمان عذر شیخ را خواست و او را از شهر بیرون کرد. شیخ در سال 1160 پس از آن که از عیینه بیرون رانده شد، رهسپار درعیه از شهر‌های معروف نجد گردید. در آن وقت امیر درعیه، محمد بن مسعود جدّ آل سعود بود. وی به دیدن شیخ محمد رفت و به وی عزت و نیکی را بشارت داد. شیخ محمد نیز غلبه و قدرت محمد بن سعود را بر همة بلاد نجد بشارت داد. بدین ترتیب ارتباط میان آن دو شکل گرفت. حمایت محمد بن سعود از شیخ محمد موجب شد که وی بر عقاید و افکار خود پافشاری کند. هر کدام از مسلمانان که از عقاید وی پیروی نمی کردند، کافر محسوب می شدند و برای جان و مال و ناموس آنان ارزشی قایل نبود.
جنگ‌هایی که وهابیان در نجد و خارج از آن از قبیل یمن و حجاز و اطراف سوریه و عراق می کردند، بر همین پایه قرار داشت. هر شهری که با جنگ و غلبه بر آن دست می یافتند، برای آن‌ها حلال بود. کسانی که با عقاید او موافقت می کردند، باید با وی بیعت نمایند و اگر کسانی به مقابله بر می خاستند، باید کشته شوند و اموالشان تقسیم گردد. طبق این رویه مثلاً از اهالی یک قریه به نام فصول در شهر احسا سیصد مرد را به قتل رساندند و اموالشان را به غارت بردند!
سرانجام شیخ محمد بن عبدالوهاب در سال 1206 درگذشت و پس از وی پیروان او به همین روش ادامه دادند، مثلاً در سال 1216 امیر سعود سپاهی مرکّب از بیست هزار را مجهز کرد و به کربلا حمله ور شدند. سپاه وهابی جنایات بسیاری در شهر کربلا انجام دادند، از جمله پنج هزار تن و یا بیشتر (تا بیست هزار گفته اند) را به قتل رساندند.(1) آیین وهابیت بر اساس عملکرد، عقاید و باورهای شیخ محمد بن عبدالوهاب شکل گرفت. امروزه نیز این فرقه بر عقاید شیخ محمد و دیگر رهبران آن پافشاری می نمایند.
عقاید:
فرقه وهابیه مبتنی بر اصول و عقایدی است که به بعضی اشاره می شود:
- وهابی‌ها معتقدند که هیچ انسانی نه موحد است و نه مسلمان مگر این که اموری را ترک کند، از جمله:
به هیچ یک از رسولان و اولیا توسّل نجوید. هر کس اقدام به این کار کند، مشرک می باشد،(2) از این رو وهابیان زیارت قبر پیامبر و ائمه(ع) را جایز نمی دانند و معتقدند هر کس از پیامبرطلب شفاعت کند، مانند این است که از بت‌ها شفاعت خواسته است.(3)
- از مسائل دیگری که وهابیان دربارة آن حساسیت خاصی دارند، تعمیر قبور و ساختن بنا روی قبر پیامبر و اولیای الهی و صالحان است. برای نخستین بار این مسئله را "ابن تیمیه" و شاگرد معروف او "ابی القیم" عنوان کرد و بر تحریم ساختن بنا و لزوم ویرانی آن فتوا داده اند.(4)
بر همین اساس سعودی‌ها هنگامی که در سال 1344 هجری بر مکه و مدینه و اطراف آن تسلط پیدا کردند، به فکر افتادند که برای تخریب مشاهد و آثار خاندان رسالت و صحابه پیامبر مستمسکی به دست آورند و اقدام نمایند.(5)
- وهابیان بر این باورند که مسلمانان در طی قرون، از آیین اسلام منحرف شده اند و در دین خدا بدعت‌هایی نهاده اند که با شرع اسلام مخالف می باشد. بر این اساس باید از اصولی که پیامبر(ص) تعیین کرده است، پیروی نمود.
بنابر عقاید وهابیان، هیچ کس حق ندارد به رسول خدا سوگند یاد کند و از الفاظی مانند: به حق محمد و ... استفاده نماید،(6) زیرا قسم خوردن به دیگران و درخواست حاجت از غیر خداوند با آیات قرآن منافات دارد: «فلا تدعوا مع الله احداً».(7)
- نیز معتقدند : تشییع جنازه و سوگواری حرام است؛ زیرا ارواح اموات کاری نمی توانند بکنند و در امور دنیوی و اخروی نمی توانند دخالت داشته باشند.(8)
- وهابیان معتقدند القابی را که بر عزت و احترام دلالت دارند، در مورد انسان‌ها نباید به کار برد و ناصواب است؛ زیرا احترام و تعظیم تنها شایسته خداوند است.
- وهابیون به جنگ با دیگر فرقه‌ها و مذاهب اسلامی معتقد هستند و مدعی اند باید به آیین وهابیت در آیند، یا جزیه دهند، از این رو همیشه مسلمانان دیگر را به کفر متهم نموده، اموال و نوامیس بقیه را حلال می دانند. آنان می گویند که هر کس مرتکب گناه کبیره شود، کافر است.(9)
پی نوشت‌ها:
1. جعفر سبحانی، آیین وهابیت، ص 24 ـ 29.
2. احمد مبلغی، تاریخ ادیان، ج 3، ص 1429.
3. همان.
4. آیین وهابیت، ص 38؛ رضا برنجکار، آشنایی با فِرَق و مذاهب اسلامی، ص 146.
5. آیین وهابیت، ص 38.
6. تاریخ ادیان، ص 1430.
7. جن (72) آیه 8.
8. تاریخ ادیان، ص 1430.
9. همان، ص 1431.

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 23:47  توسط معصومه راعی-الماسیان   | 

تمثیلات

 

آهن ربا وسنجاق های متصل به آن

(خدا منشاء قدرت ها)

اگر ده عدد سنجاق را در طول هم قرار دهیم، این ها هیچگونه اتصال وجاذبه ای نسبت به یکدیگر نخواهند داشت. ولی اگر در راس این ها آهن ربایی قرار داده شود رشته تسبیح مانندی از سنجاق ها به دست خواهد آمد که هر سنجاقی نسبت به سنجاق های بعدی حالت جذبه خواهد داشت..قدرت جذب هر سنجاق نسبت به سنجاق دیگر لحاظ می شود، اما قدرت این ها نسبت به آهن ربا هیچ لحاظ نمی شود، در صورتی کخ هرچه داند از آهن ربا دارند. "لا حول ولا قوه الا با لله" همه مخلوقین همانند سنجاق هایی هستند که قدرت خود را از "الله" گرفته واز خود نسبت به خدا هیچ ندارند وفقر محض هستند.

پیش دانشگاهی درس سوم

جراحی صورت: (فانی فدای باقی)

برای جراحی صورت از گوشت ران استفاده میکنند، اما هیچگاه برای جراحی ران از گوشت صورت استنفاده نمی کنند.همچنین به خاطر سلامتی قلب از خوردن دارو جهت تسکین دندان درد خود داری می شود.برای سلامتی دندان از خیر قلب نمی گذرند، به علت اهمیت قلب انسان در زندگی اولویت ها را باید در نظر بگیردو"فانی " را درمسیر"باقی "ها قرار داد نه این که فقط به فکر فانی ها باشد وباقی ها رادر مسیر فانی ها قرار دهد.

سال اول درس سوم

شیشه عطر وسَرآن: (حجاب حافظ ارزش ها)

تا زمانی که شیشه عطر بسته است، عطر داخل آن هم محفوظ خواهد بود، ولی به محض این که چند ساعتی سر شیشه عطر بر داشته شود، عطر داخل آن می پردوتنها شیشه خالی بدون عطر می ماند، کسی که بدان میلی ندارد. حجاب همانند سر شیشه عطر است که بوی خوش وزیبایی وحلاوت زن ها را حفظ می کند وبا برداشتن حجاب آن زیسبایی وحلاوت از بین می رود.

رمز زیبایی زن های مسلمان هم همین حجاب است

سال دوم درس سیزدهم

انواع آینه ها:( عقل چراغ هدایت)

آینه ها سه نوعند : آینه های ساده که هر چیزی را همان گونه که هست نشان می دهد.آینه محدب که بعضی قسمتها را کوچک نشان می دهد وآینه مقعر که بعضی از قسمت ها را بزرگ جلوه می دهد.عقل آینه ساده ایست که سعی می کند همه چیز را همانگونه است نشان دهد. ولی نفس، آینه مقعر ومحدبی اس ت که سعی دارد آنچه را خود دوست دارد بزرگ جلوه دهد وآنچه را نمی پسندد کوچک نمابش دهد.      سال دوم درس سوم

طفل در رحم:

بسیاری ار امراض، ممکن است در رحم به انسان وارد شود، ولی در آنجا درد وغذابی برای او ندارد، بلکه پس از تولد است که رنج وعذاب آن مرض به سراغ انسان می اید وباعث درد واندوه می شود.چرا؟ چون مثلا پای جنین نقص وعیبی دارد یا دستگاه گوارش او ناقص ومعیو است.اما از آن روی که در رحم به آن ها احتیاجی ندارد ونمی خواهد مورد استفاده قرار دهد.متوجه مرض ونقص وعذابشان نمی شود.ولی وقتی متولد می شودومی خواهددر این دنیابا پای خود راه برود وبا جهاز هاضمه خود عمل گوارش را غذا را انجام دهد، تازه با رنج نقثص خود آشنا می شود وعذاب ان نقص ومرض را احساس می کند.به عبارت دیگر، وقوع بیماری در یک زمان وبروز درد ورنج در زمانی دیگر رخ می دهد، یا بهتر است یگویم در این مورد، ریشه بیماری، رد ندارد اما آثارش درد دارد.

در مورد تشابه این وضع با مسئله معاد هم باید گفت انچه از نقص وضعف وکمبود یعنی گناه، فتنه، فساد، ظلم وجور نسبت به دیگران در این دنیا از انسان سر می زند،مشابه همان امراضی است که در رحم به سراغ انسان می آید، اما حاصل وآثارش در آن دنیا در مرحله معاد است که احساس می شود وانسان را عذاب می دهد.         سال دوم درس نهم

آبله:

اخلاق بد مثل میکروب های آبله است که مسری می باشد.مثلا تکبر خودش یک بیماری مسری است.گاهی انسان بامتکبر معاشرت می کند، متکبر می شود.همانتطوری که با اشخص آبله ای هم غذا شود آبله می گیرد.با غافل هم که می نشیند، غافل می شود، با اهل دنیا هم که می نشیند، اهل دنیا می شود، وقتی با کسی که هکمه چیزش برای تجملات وبرای به رخ کشیدن، یا امثال این ها کار می کند، معاشرت کرد یاد می گیرد. بچه هم اگر با این ها معغاشرت کرد، یاد می گیرد. کسی که غیبت می کند اگر انسان با او معاشرت کرد، اهل غیبت می شود.

سال اول در هفدهم وهجدهم

تصادف با نردهای کنار جاده:

راننده ای که با نرده های کنار جاده تصادف می کند شدیدا از این که خساراتی به ماشین او وادر شده، ناراحت می شود ونرده ها را عامل این خسارت می داند، ولی وقتی پایین می آید وآن طرف نرده ها را که دره ای وحشتناک است می بیند بسیار خوشحال می شودونرده ها را وسیله نجات خود می داند، مصیبت ها همان نرده های کناره جاده اندريال که در ظاهر خساراتی وارد می کنند. ولی مانع پرت شدن می شوند.

پیش دانشگاهی درس ششم یرای مطالعه

نظام اسلامی وناهجاری های موجود در جامعه:

با دیدن این همه تفاوت ها وناهنجاری ها، چگونه نظام را اسلامی بدانیم؟

اولا معنای نظام اسلامی آن نیست که تمام افراد جامعه اش عادل باشند، بلکه نظام اسلامی آن است که قوانین ومدیرانش اسلامی باشند.

مسافرت خوب آن است که ماشین سالم وراننده ماهر باشد تا مسافرین را به مقصد برساند.نه انکه تمام مسافران بی مسئله باشند، هیچ کس در هیچ سفری برای سوار شدن به اتوبوس وقطار وهمواپیما، تک تک مسافران را بررسی نمی کندف بلکه به سلامتی وسیله ومهارت راننده می اندیشد.در آیه 102 سوره بقره می خوانیم که در زمان حضرت سلیمان گروهی به جای پیروی از آن حضرت پیرو شیطان بودند." واتبعوا ماتتلوا لشیاطین علی ملک سلیمان"

ثانیا: عدالت همه جا به معنای نساوی نیست، پزشک عادل، پزشکی نیست که به همه بیماران یک نوع دارو بدهد.معلم عادل، معلمی نیست که همه دانش آموزان یک مره بدهد.بلکه این تساوی، کمال بی عدالتی است.مگر سلول چشم با سلول استخوان پا یکسان است؟ مگر برگ ها، میوه ها، کوه ها،دشت ها، معدن ها، جنگل ها، کرات اسمانی، کهکشان ها، رنگ هاف نژاد هاو...یکسانند؟

آری، تفاوت دو نوع است: گاهی حکیمانه وبر حق است، وگاهی تبعیض وناحق، اختلافات گاهی بر اساس ظلم است که باید با تمام قدرت جلوی آن را گرفت، سرمایه هایی را که با زد وبند، کم فروشی، احکتکار، توطئه، اختلاس، سرقت، وبا امثال آن جمع شده است.باید از حلقوم متجاوزان بیرون کشید.اما گاهی  تفاوت واختلافی که در اثر کار، هنر تخصص، مدیریت، ابتکار وامثال آن پیدا می شود، چنانچه حقوق واجب الهی آن (خمس وزکات) پرداخت شود، مانعی ندارد.اگر بخواهیم حق این کار وهنروکار وتخصص را نادیده بگیریم جامعه راکد می ماند ورشدی ندارد.

سال سوم درس دوازدهم

شرک مانع پذیرفتن اعمال:

خداوند می فرماید:" اَنَا خَیرُ شَریکٍ فَمَن عَمِلَ لِی وَلِغَیری فَهُوَ لِمَن عَمَلََهُ غَیری"

من بهترین شریک هستم، اگر کسی عملی را انجام بدهد که هدفش هم من وهم غیر من باشد، من سهم خود را به آن شریکی که برای من پنداشته واگذار می کنم تا پاداش خود را از او بگیرد.

آری هر کس وهر چیزرا در کنار خدا قرار دادن، توهین به مقام الهی است.اگر کسی بگوید: من شما را دوست دارم ، این سنگ را هم دوست دارم، این توهین به شماست.

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 23:44  توسط معصومه راعی-الماسیان   | 

پرسش ها وپاسخ های دانش آموزی

سوال :مي گويند که در زمان ظهور امام زمان چيزهاي زيادي مي باشند که تکامل مي يابند از جمله علم به حد اعلاي خودش مي رسد و بعضي ها مي گويند که و همچنين در کتابها نوشته شده که امام زمان با شمشير قيام مي کند، سؤال من اين است که با وجود پيشرفت علم و با وجود سلاحهاي مدرن آيا جنگ امام زمان باز هم با سلاحهاي سرد خواهد بود؟

پاسخ :    در اين راستا نكاتى است كه بايد در نظر گرفت:

       1) كلمه «سيف» كه در روايات آمده، كنايه از مطلق سلاح مى باشد. چنان‏كه در بسيارى موارد چنين كاربردى دارد.

       2) آنچه مسلم است سلاح‏هاى موجود دنيا به گونه‏اى است كه نابود كننده هر كسى است كه در برد مؤثر آن باشد در حالى كه سلاح امام زمان «عج» و يارانش تنها انسان هاى تبهكار و فاسد و بى‏ايمان را از بين مى‏برد و خوبان از گزند آن در امانند. اما اين كه اين ويژگى چگونه به دست مى‏آيد بر ما پوشيده است مى‏توان احتمال داد كه آن حضرت به سلاح فوق مدرنى دست مى يابند كه چنين كاربردى دارد و سلاح‏هاى ديگران در برابر آن ناتوان است و كارايى چندانى ندارد و نيز ممكن است سلاح جديدى توسط آن حضرت به كار گرفته نشود و با سلاح هايى ابتدايى به نبرد برخيزند و اراده الهى بر از كار افتادن ديگر سلاح‏ها تعلق گيرد.

      سؤالاتي كه درباره ابزار دفاعي آن حضرت قابل طرح است عبارتند از:

       1- آيا ابزار دفاعي آن حضرت سلاح سردي چون شمشير خواهد بود يا نه ؟

       2- مفاد روايات اسلامي كدام نظريه را تأييد مي كند؟

       3- آيا تكامل صنعتي و ماشيني در آن روزگار از بين خواهد رفت يا نه ؟

       مي گوييم براي يافتن پاسخ اين سؤالات هم از منابع حديث و هم از دلايل عقلي مي توان كمك گرفت اما به نظر عقل : هيچ دليلي وجود ندارد كه با جهش جامعه انساني به سوي حق و عدالت ترقي جامعه متوقف گردد. افزون بر آن يكي از پايه هاي استقرار حكومت واحد جهاني به هم پيوستگي دنيا از نظر وسايل ارتباطي است و اين موضوع بدون تكامل صنعتي ممكن نيست . پس بعيد نيست بگوييم همان گونه كه قلم كنايه از علم و فرهنگ است.

       شمشير هم كنايه از قدرت و نيروي نظامي مي باشد. از همين جا مي توانيم به اين سخن اعتراف كنيم كه نمي توانيم نوع اين سلاح را نه از نظر مادي يا رواني بودن و نه از جهات ديگر تعيين كنيم . همين اندازه اجمالا مي توانيم بگوييم يك سلاح برتر خواهد بود. هم چنان كه مي دانيم آن سلاح سلاحي نيست كه گناهكار و بي گناه را با هم نابود كند. و اما به نظر احاديث : احاديثي كه نقل شده , به نوبه خود هر كدام تكامل علوم را در ابعادي مختلف براي انسان گوشزد مي كنند. از باب نمونه در كتاب منتخب الاثر عناوين ذيل را مشاهده مي كنيم كه همگي بر پيشرفت و رشد علوم آن روزگار دلالت مي كنند:

       1- باب سوم در اين كه زمين , كنوز و معادن خود را اظهار مي كند. در اين باره ده حديث است . از باب نمونه : موسي بن جعفر(ع ) فرمود: براي آن حضرت گنجينه هاي زمين ظاهر مي شود و هر امر دوري، براي ايشان نزديك مي گردد.

      2- باب چهارم : در اين كه بركات سماوي و ارضي و غير اين دو ظاهر مي شوند و در آن 12 حديث است . از باب مثال : پيامبر(ص ) فرمود: در زمان آخر امتم مهدي خروج مي كند و حال آن كه باران او را سيراب و زمين نباتاتش را بر وي عرضه مي كند.

       3- باب يازدهم در اين كه زمين در دولت وي عمران مي يابد. در اين زمينه 5 حديث وارد شده است . از آن جمله : حضرت فرمود: روي زمين خرابي باقي نمي ماند مگر اين كه مهدي آن را آباد مي كند.

       4- باب دوازدهم در اين كه امور در عصر ايشان تسهيل پيدا كرده و عقول مردم هم تكامل پيدا

      مي كند و در آن 7 حديث نقل شده است .

       از باب نمونه امام صادق (ع ) فرمود: در زمان قائم آل محمد(ص ) مؤمني كه در مشرق است برادر خود را كه در مغرب است مي بيند. همين طور مؤمني كه در مغرب است برادر خود را كه در مشرق است , مشاهده مي كند.    

سوال :گفته مي شود (بر اساس احاديث اسلامي) كه ظرفيت انسان 27 حرف است كه در زمان ظهور امام زمان(عج) انسانها به تدريج به آنها خواهند رسيد، آيا امكان دارد كه در قبل از اين زمان هم انساني به اين درجه شكوفايي استعدادها برسد يا نه؟

پاسخ :    بسياري از تعابير روايات مخصوصا در باب حقيقت وجودي انسان به صورت رمز بيان شده است که اهل فهم و صاحبان استعداد آن را دريابند از جمله واژه حرف و کلمه و امثال آن. در ارتباط با انسان و انسان کامل اين که وارد شده ظرفيت انسان 27 حرف است. منظور حقايق وجودي در نردبان رشد و کمال مي باشد. همان طور که کلمات از حروف تشکيل مي گردد.

      حروف و قابليت هاي وجودي و مراحل تکامل در انسان نيز کلمه هويت او را تشکيل مي دهد و لذا اين حروف همچون حروف الفبا نمي باشد که با گويشي خاص ادا شود. همانگونه که اسم اعظم نيز همچون اسم و کلمه مجتمع از حروف هجايي نمي باشد بله ماجراي اسم وکلمه و حرف و عدد در علوم حقيقي بحثي عميق و مفصل را به خود تخصيص داده است.

         مصدر به مثل هستي مطلق باشد                                   عالم همه اسم و فعل مشتق باشد

       چون هيچ مثال خالي از مصدر نيست                                 پس هر چه در او نظر کني حق باشد

      از اين رو حضرات معصومين(ع) در برخي ادعيه و روايات خود را کلمه يا کلمات تامات معرفي کرده اند و يا آن بزرگواران اسم اعظم الهي مي باشند.

      در روايات وارد شده که اسم اعظم هفتاد و سه حرف است يک حرف از آن را آصف بن برخيا داشت. و دو حرف را عيسي(ع) و چهار حرف را موسي(ع) و هشت حرف را ابراهيم(ع) و پانزده حرف را نوح(ع) و بيست و پنج حرف را آدم(ع) و هفتاد و دو حرف را محمد(ص) که از يک حرف محجوب است (اصول کافي (معرب)، ج 1، ص 179 - انسان کامل از ديدگاه نهج البلاغه، آيت الله حسن زاده آملي، ص 154 و 155).

      و همچنين به حضرات ائمه هدي(س) اجمعين بعد از حضرت رسول(ص) همان هفتاد و دو حرف داده شد (اصول کافي، ج 1، ص 180).

      در قرآن کريم خداي بزرگ مي فرمايد: «و علم آدم الاسماء» (بقره، آيه 32) خداوند به آدم اسماء را تعليم داد. منظور از الاسماء جميع حقايق هستي است و اين حقايق در هر کس که بالفعل انسان باشد وجود دارد. مثل حضرات معصومين(ع) ولي در ما چون بالقوه انسانيم و بالفعل انسان نيستيم اين علم به اسماء وجود ندارد (در محضر استاد حسن زاده آملي، محسن غرويان، ص 15).

      و لذا بدون توجه انسان کامل (حضرات معصومين) انسان هاي عادي نمي توانند به مدارج کامل الاسماء دست پيدا کنند. در مدرسه رشد و کمال، معصومين معلم اند و بقيه افرادي که جوياي کمال مي باشند.( شاگرد و دانش آموز) و بدون راهبري آن بزرگواران امکان رسيدن به درجات والاي از رشد و وارستگي ممکن نمي باشد و لذا فعليت بسياري از استعدادهاي وجودي انسان ها در زمان ظهور قطب عالم امکان حضرت ولي عصر(ع) تحقق پيدا مي کند.

      براي آگاهي بيشتر ر.ک:

      1. نصوص الحکم بر فصوص الحکم، استاد حسن زاده آملي، ص 568.

      2. کلمه عليا در توقيفيت اسما، علامه حسن زاده آملي.           

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 23:42  توسط معصومه راعی-الماسیان   | 

نمونه سوالات مفهومی

 نوع سوال : سوالات چند گزینه ای

درس 14 پایه دوم

نشانه ی تولی وتبری چیست؟  (كاربرد)

الف) کسی که با اخلاص دوستی می ورزد، ریا نمی کند ونشانه ای ندارد.

ب) امر به معروف ونهی از منکر کردن

ج) دوستی ودشمنی در دل است ویک حالت درونی است که دیده نمی شود.

درس 2 پایه دوم

با توجه به آیه 190 سوره آل عمران به سوالات زیر پاسخ دهید:

ان فی خلق السموات والارض واختلاف اللیل والنهار لایات لاولی الالباب الذین یذکرون الله قیاما وقعودا وعلی جنوبهم ویتفکرون فی خلق السموات والارض ربنا ما خلقت هذا باطلا سبحانک وقنا عذاب النار .

1-      اولی الا الباب با تفکر در آفرینش آسمان ها وزمین به کدامیک از اصول دین پی برده اند ؟( تجزيه وتحليل)

2-      چگونگی رسیدن به این پاسخ را توضیح دهید.( تجزيه وتحليل)

3-      به چه دلیل خردمندان بعد از دیدن آسمان ها وزمین می گویند : فقنا عذاب النار.( تجزيه وتحليل)

 

نوع سوال :  پرسش های مانسته یا قیاسی ( تجزيه وتحليل)

درس 7 پایه دوم

در ارتباط با دنیا وبرزخ به سوال زیر پاسخ دهید

ارتباط دنیا با برزخ مانند ارتباط ......

الف) جنین جوجه با تخم است 

ب) جنین وتخم با دنیا                 ج) جنین با دنیا               د) دنیا با جنین جوجه

نوع سوال : چندگزینه ای     درس 3  پایه اول     ( درك وفهم)

با توجه به این تمثیل به سوال زیر پاسخ دهید " کشاورزی که برداشت گندم هدف اصلی اوست هم به گندم می رسد هم به کاه"

این تمثیل مرتبط با کدامیک گزینه های زیر است.

الف) کسی که فقط هدف های پایان پذیر را انتخاب کند ممگن است به مقداری از آن برسد.

ب) هدف های پایان ناپذیر در تقرب به خدا به دست می اید.

ج) اصل قرار دادن هدف های اخروی مانع بهره مندی انسان از نعمت  های دنیایی نمی شود.

د) اگر هدف های دنیوی اصل قرار گیرند مانع رسیدن به هدف های اخروی می شود.

نوع سوال :  چند گزینه ای  درس 2 پایه اول    (تجزيه وتحليل)

صحيح ترين يا كاملترين  پاسخ راانتخاب كنيد.

به چه دلیل نوجوانی دوران آغاز انتخاب های زندگی است.زیرا....

1-      دراین دوران انسان دارای قدرت تشخیص است.

2-      با اتدیشه وتفکر واستعانت از هدایت الهی می تواند انتخاب درستی انجام دهد.

3-       در این دوران می فهمد چه چیز خوب است وچه چیز بد پس انتخاب درستی انجام می دهد.

4-      با اندیشه وتفکر می تواند به موفقیت دست یابد.

چرا پاسخ هاي ديگركامل نيستند.؟ تجزيه وتركيب

نوع سوال : سولات جور کردنی

درس13 پایه سوم    ( تجزيه وتحليل)

 كدام يك از پيام هاي زير مربوط به عبارات قرآني مي باشد. شماره عبارت قرآني رامقابل پيام آن بنويسيد.

 

1

والخاشعین والخاشعات

الف

وعده الهي براي رسيدن به پاداش اخروي شامل زن ومرد مي شود.

2

والمتصدقين  والمتصدقات

ب

كسب فضائل اخلاقي به جنس خاصي اختصاص ندارد.

3

والصائمين والصائمات

ج

زنان نيز مانند مردان حق مالكيت دارند.

تجزيه وتحليل

4

والذين الله الذكروا كثيرا والذاكرات اعد الله لهم مغفره واجرا عظيما

د

انجام اعمال عبادي مذكر ومونث ندارد.   تجزيه وتحليل

 

 

ه

زن ومرد در كرامت نفس نزد خدا يكسان است.

 

 

 سال اول درس: كاربرد

هر عبارت سمت راست با كدام موضوع سمت چپ اشاره دارد. حرف مربوط به گزينه درست را به صورت خوانا در        بنويسيد

 

1

اگر ترازو را دستكاري كنم تا وزن بيشتر نشان دهد زودتر پولدار مي شوم.

الف

كسي كه به هدف هاي زودگذر دل مي بنند احتمال رسيدن به انها برايش وجود دارد در حاليكه اگر به هدف هاي جاويداندل ببندد وبراي آن ها تلاش كند حتما به آن خواهد رسيد.

2

سعيد وحميد هميشه نمره هايشان در يك سطح بود ولي در امتحان نهايي سعيد به علت بيماري تجديد شد

 

ب

اگر كسي به هدف هاي جاويدان باور قلبي داشته باشد ومتناسب با آن سعي كند، سعي او نتيجه خواهد داد وبه هدف خواهد رسيد.

3

در شهرستاني كه زندگي مي كرد كمبود پرستار داشتند پروين به ادبيات خيلي علاقه داشت ولي براي رضاي خداپرستاري را انتخاب كرد.

ج

برخي هدف ها، هدف هاي ديگر را در بر دارد.

 

4

با الگو قرار دادن امام حسين (ع) به شجاعت مي رسيم.

د

هدف هاي زود گذر و پايان پذير، گرچه ممكن است براي مدتي شادي آور باشد اما سر انجام تلخ دارند زيرا مانع رسيدن انسان به هدف هاي جاويد مي شوند

 

نوع سوال :  چند گزینه ای   پايه دوم درس14 (سطح كاربرد)

خانمي براي زيور خود يك سرويس طلا دشت پس از مدتي كه كار كرد براي اينكه حقوق خود را پس انداز كرده باشد با آن يك سرويس طلاي ديگر خريد. حالا يكسال از آن زمان گذشته، آيا دادن خمس براي او واجب است.

الف) خير زيرا طلاي او به صورت سكه ي رايج نيست.

ب) بله بايد خمس دو سرويس طلا رابدهد.

ج) بله بايد خمس يك سرويس طلا را كه به عنوان ذخيره نگهداشته بدهد.

با توجه به حديث شريف رسول اكرم(ص) : ما انبيا مامور شده ايم كه با مردم به اندازه عقلشان سخن بگويم به نظر شما معلم چگونه مي تواند در قبال دانش آموزان اين وظيفه را ايفاء كند؟  ترکیب

 نوع سوال :  مانسته ياقياسي    پايه دوم درس 5        ( تجزيه وتحليل)

با توجه به تصوير زير به سوالات پاسخ دهيد.

أ‌-        رابطه دنيا با برزخ چگونه با تصوير زير مرتبط است؟

 

جنین مرغ

تخم مرغ

 

 

نوع سوال : کامل کردنی   پايه اول   درس 2  ( تجزيه وتحليل)

 با توجه به جدول زير واژهاي مقابل را در جاي مناسب قرار دهيد وجدول را كامل كنيد. ( تشخيص خوب وبد- محبت  به اهل بيت- خواندن نماز- تدبر در قرآن-  امر به معروف - شناخت -  قلب )

 

 

عمل

 

ايمان

 

 

 

 

عقل

 

پايه اول درس دوم    (تجزيه وتحليل)

يك جوان خواسته ها وآرزوهاي متنوعي دارد. آيا رسيدن به همه اين خواسته ها برايش مفيد است يا مضر.؟

دليل خود را بنويسيد.

پايه سوم درس دوم    (تجزيه وتحليل)

آيا ميان دو آيه زير در خصوص تدبروهدايت در قرآن رابطه ي وجود دارد.؟

الف) هذا بيان للناس وهدي وموعظه للمتقين.

ب) كتاب انزلناه اليك مبارك ليدبروا آياته

چگونگي رابطه ميان اين دو ايه را درخصوص تدبروهدايت در قرآن بررسي كنيد.

با توجه به ايه اول با چه ويژگي مي توان از هدايت قرآن بهرمند شد.؟

نوع سوال : پرسش هاي نمايشي

با توجه به شكل مقابل به سوالات زير پاسخ دهيد.

1-      چه رابطه ي بين آيه (اني وجهت وجهي للذي فطر السموات والارض حنيفا) وتصوير وجود دارد.؟ (تجزيه وتحليل)

2-      آيا از ايه داخل تصوير مي توان فهميد آسمان ها وزمين رو به سوي كجا دارند؟

چگونگي پاسخ خود را توضيح دهيد؟ (تجزيه وتحليل)

با توجه به متن به سوالات پاسخ دهيد: (كاربرد)

" ابوريحان بيروني در اخرين لحظات زندگي خود در دنيا به طبيب خود مي گويد پرسش وسوال علمي دارم! طبيب مي گويد حال شما مساعد نيست الان چه جاي سوال علمي است. ابوريحان مي گويد: بدانم وبميرم بهتر است يا ندانم وبميرم؟"

اين سوال ابوريحان بيروني به كدام يك از ويژگي هاي انسان مرتبط است؟ دليل پاسخ خود را بنويسيد.

الف) علم دوستي         ب) بي نهايت طلبي             ج) تنوع طلبي              د) كمال طلبي  

 نوع سوال :  پرسش با سوالات  رديف شده

تدبر در قرآن ارتباط ميان چه چيز هايي را در انسان تقويت مي كند.؟ (درك وفهم)

الف) عقل وتفكر     ب) عقل وتحقيق      ج) عقل  و قلب       د) قلب وايمان

با توجه به كداميك از عبارات قرآني زير مي توانيد دليل پاسخ خود را بيان كنيد. (درك وفهم)

الف) ليدبروا آياته( 29-ص)    -    لتبين للناس مانزل اليهم  (نحل – 44)

ب) واوحي الي هذا القران  (انعام/ 19 )   -  لانذركم  به  (انعام/19)

ج) يتلو عليكم آياتنا  (بقره/151)  -  ويزكيكم

د) ليدبروا آياته  -  (ويزكيكم  بقره /151)

 

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 23:41  توسط معصومه راعی-الماسیان   | 

بسمه تعالي

مسابقه مفاهيم و ترجمه سوره هاي يس و محمد(ص) ( ويژه دبيران معارف اسلامی ناحیه 5اصفهان )

 

سوالات سوره يس

1-     در سوره يس بعد از حروف مقطعه سخن از چه چيزي به ميان آمده است  ؟

 

الف ) عظمت پروردگار            ب ) رسول اكرم (ص)          ج ) سوگند به  قرآن                د) قوم مشرك

 

2-     در آيه 5 سوره يس چه صفاتي براي خداوند ذكر شده است  ؟

 

الف ) رحيم و حكيم                ب) عزيز و رحيم                ج ) عزيز و حكيم      د ) عزيز و رئوف

 

3-در آيه" لتندر قوما  ما انذ را با وهم  فهم غا فلون "معني" ما انذر" چبست  ؟

 

الف ) بيم داده نشدند              ب) بيم دادن                        ج ) آنچه بيم دهنده است       د) آنچه نذر شده است

 

4-     با توجه به آيه 11 پيامبر تنها چه كسي را انذر مي كند (و آنها مي پذيرند ) ؟

 

الف ) كسي كه در نهان از خداوند رحمان بترسد                  ج ) كساني كه كافر هستند

 

ب   ) كسي كه از ذكر  (ياد آور الهي  ) پيروي مي كند          د ) گزينه الف و ب  صحيح  مي باشد

 

5-     هنگامي كه دو نفر از رسولان به سوي اصحاب قريه فرستاده شدند آنها با اين رسولان چه كردند  ؟

 

الف ) آنها را تكذيب كردند       ب ) آنها را پذيرفتند        ج) به آنها ايمان آوردند          د ) آنها را كشتند

 

6-     بر طبق تفاسير منظور  از" اصحاب القريه" كدام قوم بوده است  ؟

 

الف ) قوم بابل                    ب ) قوم هود                  ج) قوم ثمود                       د ) قوم انطا كيه

 

7- مردي كه از دورترين نقطه شهر آمد چه سخني براي قوم خود داشت  ؟

 

الف ) از فرستادگاني  پيروي كنيد كه هيچ مز دي براي رسالت خود نمي خواهند

 

ب ) به سخنان آنان گوش ندهيد زيرا آنها جزء دروغگويان هستند

 

ج ) به سخنان من گوش دهيد زيرا من از صادقين هستم

 

د ) مرا پيروي كنيد كه سعادت شما در اين است

 

8        - كداميك از كزينه ها جزء مفاهيم مطرح شده در سوره يس نمي باشد  ؟

 

الف ) سر انجام اقوام پيشين       ب ) سر نوشت انسان در قيامت     ج ) سرنوشت قوم يهود    د) نعمت هاي  الهي

 

9        -  درعبارت" قالوا طا ئركم معكم" طائر به چه معناست ؟

 

الف) شگون بد        ب) پرواز        ج ) پرنده     د ) خوشبيني

10- آيه 30 سوره يس نحوه ي برخورد آن قوم را با رسولان  الهي چگونه بيان مي كند  ؟

الف ) بي تفاوت از كنار آنها مي گذشتند                            ج ) رسولان الهي را مسخره مي كردند

 

ب ) از آنها پيروي  مي كردند                                         د ) آنها را گرامي مي داشتند

11- آيه 36 سوره يس در مورد كداميك از مفاهيم زير مي باشد  ؟

 

الف ) آفرينش زمين         ب) آفرينش جفت ها        ج) آفرينش آسمان        د ) آفرينش انسان

 

12- كداميك از موارد زير به عنوان دشمن  آشكار معرفي  شده است     (عدو مبين  )

 

الف ) كافران              ب) هواي نفس                  ج ) شيطان              د ) مشرکان

13- مفهوم اين آيه چيست  "  و من نعمره ننكسه في الخلق افلا يعقلون  "

 

الف ) پيري بازگشت كامل انسان به حالات طفوليت  است             ج ) پيري دوره شكوفايي است

 

ب ) پيري زمان آرامش  انسان است                                               د ) پيري زمان از دست دادن قواي جسمي است

14 -  كدام نام از نام هاي قرآن در سوره يس ذكر نشده است   ؟

الف ) حكيم               ب ) مبين                 ج ) ذكر              د ) نور

15- (عرجون قديم) به چه معنايي است  ؟

الف ) شاخه خشك و قوسي شكل خرما                       ج ) عروج و پرواز در زمانهاي قديم

ب ) شاخه خشك انگور                                          د ) منزل گاههاي ستارگان

16- در كداميك از آيات سوره  يس حركت كشتي ها در درياها را از آيات الهي ذكر نموده است   ؟

الف )آيه 43         ب ) آيه 41           ج ) آيه 51             د ) آيه 64

17- بر طبق آيه 47 هنگاميكه از آنها خواسته مي شود  كه از آنچه خدا به شما روزي كرده انفاق كنيد " چه يا سخي مي دهند ؟

الف ) خداوند آن را اطعام خواهد كرد                                ج ) انفاق رفتار پسنديده اي است كه بايد انجام شود

ب   ) ما چيزي براي انفاق نداريم                                      د ) اگر خدا مي خواست او را اطعام مي كرد

18-" نُفِخَ  " به چه معنا و براي چه تعبيري به كار مي رود  ؟

الف ) به معني د ميده شد –  زنده شدن انسانها در روز قيامت

ب ) به معني فرياد مرگ  _ حضور در درگاه عدل پروردگار

ج ) به معني دميده شد  _  حضور در در گاه عدل  پروردگار

د ) به معني فرياد مرگ  _  زنده شدن انسانها درروز قيامت

19- بر طبق آيه 58 چه كسي بر بهشتيان سلام مي كند  ؟

الف ) فرشتكان          ب ) ساكنان اعراف         ج ) خداوند             د ) بهشتيان ديگر

20-  بر طبق آيه سوره يس  (آيه 61 ) " صراط مستقيم  " چه راهي است   ؟

 

الف ) هدايت         ب ) محبت و دوستي         ج ) از خود گذ شتگي        د ) پرسش خداوند

21 – كن فيكون به چه معناست ؟

الف – دگرگون مي شود       ب- باش –پس موجود مي شود    ج – نابود مي شود       د- موجود مي شود

22- اهل بهشت با چه كساني در زير سايه ها بر تختها تكيه مي زنند ؟

الف – با بهشتيان ديگر             ب- با حورالعين            ج- با همسرانشان             د- با انبياء

     سوالات مربوط به سوره محمد(ص)

     23  -  نام ديگر سوره محمد (ص) چيست ؟

       الف-  هل اتي                        ب- جهاد            ج-  قتال             د-  انسان

 

        24- مهمترين موضوعي كه در سوره محمد (ص) به آن پرداخته شده است چيست ؟

             الف-  بهره گيري از نعمتهاي الهي          ب- جهاد وجنگ با دشمنان اسلام

             ج- مبدا ومعاد                                   د- اوصاف پيامبر

 

        25 - با توجه به آيه 4 سوره محمد(ص) حكم اسيران جنگي بعد از خاتمه جنگ چيست ؟

             الف- بدون عوض آزادشان كنيد            ب- از آنها فديه بگيريد و آنهارا آزاد كنيد

          ج- آنهارا به عنوان برده نزد خود نگهداريد     د- موارد الف وب صحيح مي باشد.

 

          26- با توجه به آيه 12 كافران به چه چيزي تشبيه شده اند ؟

        الف- چهار پايان         ب- درختان بي ثمر      ج- آبهاي آلوده        د- تهي مغزان

          27 -كدام مورد از موارد زير جزء توصيف بهشتي كه به پرهيزگاران وعده داده شده است نيست؟

          الف در آن بهشت نهرهايي از شير موجود است          ب- در آن بهشت قصرهايي از زمرد است

           ج- در آن بهشت براي آنها از همه انواع ميوه ها وجود دارد

           د- در آن بهشت نهرهايي از آب صاف وخالص است.

 

         28 - با توجه به آيه 30 سوره محمد منافقين را از چه طريق مي توان شناخت ؟

                  ا لف- از لحن گفتارشان      ب- از روابط و دوستانشان

                ج- از عشيره وخاندانشان   د- از طرز رفتارشان

 

            29– با توجه به آيه34 سوره محمد (ص) كساني كه در حال كفر بميرند چه سرنوشتي خواهند داشت ؟

                   الف- اعمالشان نابود مي شود                          ب- مورد قهر خداوند قرار مي گيرند

                     ج- وارد جهنم خواهند شد                            د- هرگز بخشوده نخواهند شد

 

30 - كسي كه در انفاق بخل بورزد در حقيقت به چه كسي بخل كرده است ؟

                 الف- مسلمانان ديگر           ب- فرزندش             ج- خودش                  د- خانواده

31  – الرقاب به چه معني است ؟

             الف – گردن ها                  ب- دستها           ج-  پا داشها                د- رقبتها

32-  با توجه به آيه 5 سوره مجمد (ص) بالهم به چه معني است ؟

الف _ بال هايشان              ب – فكرشان        ج- كارهايشان            د- نياتشان

 

33    - كدام آيه در توصيف نهرهاي بهشت آمده است  ؟

الف – آيه 15                ب – آيه 13       ج- آيه 38                  د – آيه 25

 

34  - در عبارت  " سقوا ما ء حميما  فقطع امعاء هم   "   سقوا  به چه معناست  ؟

الف – مي نوشيد            ب – بنوشيد       ج – نوشانده مي شوند          د – نوشيدند

      ج- كارهايشان            د- نياتشان

        د- رقبتها

 

35  -عكس العمل منافقان هنگامي كه سورهاي در مورد جنگ مي آيد چيست؟

             الف - در ظاهر آن را مي پذيرند اما در خفا خشمگينند

              ب- اعتراض خود را به طور آشكار اعلام مي كنند

              ج- در ظاهر خوشحال مي شوند ولي در باطن ناراضي هستند

               د- همچون كسي كه در آستانه مرگ قرار گرفته است

 

36   - خداوند در كدام آيه منافقان را لعنت كرده است ؟

  الف - آيه 18           ب-  آيه 20               ج- آيه 23                د- آيه 32

 

 

37  – با توجه به عبارت " اَن لَن يُخرِجَ اللّه اَضْغا نَهُم  "  اَضغا نَهُم  به چه معناست  ؟

 

   الف – گناهانشان      ب- كينه هايشان       ج – چانه هايشان        د- كينه ها يتان

 

8  3- ادامه آيه ي " اِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا  عَن  سَبِيلِ  اللّهِ ثُمَّ  ماتُوا و هُم  كُفّارُ ...... ......

كدام عبارت است ؟

 

الف – سَيُحبِطُ  اَعما لَهُم                         ج- اَلنَّارُ مَثوي لَهُم

 

ب-فَلَهُم عَذابَُ  اليمَُ                               د – فَلَن يَغفِرَ اللّهُ لَهُم

 

39- با توجه به آيه 31 خداوند براي مشخص نمودن مجاهدان واقعي و صابران چه مي كند ؟

 

   الف – فرمان جهاد مي دهد                  ج – آنها را دعوت به انفاق مي كند

 

   ب – مي آزمايد                                د – به آنان نعمت هاي فراوان مي دهد

 

40- با توجه به آيات سوره محمد (ص) زندگي دنيا به چه چيزي تشبيه شده است ؟

 

  الف –مَرزعه الاخره                       ب – لَعِبَُ و لَهْوَُ

 

   ج -  الْسجِنُ  المُومِنْ                           د – مَتاعَُ قَليل

با سمه تعالي

پاسخ نامه ي آزمون مسابقه مفاهيم و ترجمه سوره هاي يس و محمد (ص )  فروردين ماه 1388 – منطقه 5 تهران

.............................................................................................

                 نام ونام خانوادگي :                            نام آموزشگاه :                    مقطع :                               تلفن مدرسه :

 

                   شماره پرسنلي :                                                                  رشته تدريس :                        تلفن منزل :

 

         سوال    الف          ب            ج                 د                                سوال         الف         ب             ج            د

 

1

 

 

 

 

2

 

 

 

 

3

 

 

 

 

4

 

 

 

 

5

 

 

 

 

6

 

 

 

 

7

 

 

 

 

8

 

 

 

 

9

 

 

 

 

10

 

 

 

 

11

 

 

 

 

12

 

 

 

 

13

 

 

 

 

14

 

 

 

 

15

 

 

 

 

16

 

 

 

 

17

 

 

 

 

18

 

 

 

 

19

 

 

 

 

20

 

 

 

 

 

21

 

 

 

 

22

 

 

 

 

33

 

 

 

 

24

 

 

 

 

25

 

 

 

 

26

 

 

 

 

27

 

 

 

 

28

 

 

 

 

29

 

 

 

 

30

 

 

 

 

31

 

 

 

 

32

 

 

 

 

33

 

 

 

 

34

 

 

 

 

35

 

 

 

 

36

 

 

 

 

37

 

 

 

 

38

 

 

 

 

39

 

 

 

 

40

 

 

 

 


******************************************************

 

+ نوشته شده در  دوشنبه سی ام آذر 1388ساعت 23:39  توسط معصومه راعی-الماسیان   | 

درس اول:

1- حضرت ابراهیم (ع) کدام جهت را برای زندگی خود انتخاب کرد؟
چرا ؟ 1 نمره
2- حضرت ابراهیم در پاسخ به قوم خود که با او ستیزه میکردند چه
فرمود؟1 نمره
3- چه زمانی حضرت ابراهیم به یقین رسید؟1 نمره

4- این عبارت
قرآنی را ترجمه کنید: " فلما رآی الشمس " 75/0


درس دوم:

5-استعداد انسان را با استعداد
گیاهان و حیوانات مقایسه کنید.5/1 نمره
6-حقیقت زندگی انسان چیست؟ 1نمره

7- پیام آیه مقابل را بنویسید:" کل نفس بما کسبت رهینه " 5/0 نمره


درس سوم
:

8-چرا برای انتخاب صحیح هدف ها نیازمند به معیار و ملاک هستیم ؟ 1 نمره

9-اگر هدف های پایان پذیر به عنوان هدف اصلی انتخاب شوند نتیجه آن برای انسان
چیست؟ 1 نمره
10-تفاوت میان دل بستگی ها بیشتر تحت تاثیر چه عاملی است؟ 5/0
نمره
11-تلاش چه کسانی در زندگی نتیجه خواهد داد؟وآنها را به هدف خواهد رساند؟
1 نمره


درس چهارم
:


12- با یک مثال توضیح دهید که چرا هدف های
پایان پذیر ارزش و اهمیت یکسانی ندارند؟ 5/1 نمره
13-قرآن برترین هدف زندگی را
در چه می داند؟ 1 نمره
14-حضرت ابراهیم از بیات این جمله " من آنچه را که افول
می کند دوست ندارم " چه درسی را به مردم آموخت؟ 1 نمره
15-ترجمه آیه زیر را
بنویسد:
وعد الله المومنین و المومنات
. . . . . . . . . . . .
جنات تجری
من تحتها الانهار . . . . . . . . . . .
خالدین فیها
. . . . . . . . . . . .





درس پنجم
:
16- چرا خداوند را آنگو نه که شا یسته است نمی توان شنا خت ؟ 1 نمره
17- چرا انسان نیازها و خواستهای خود را از خدا می خواهد؟ توضیح دهید. 1نمره

18- ُمضمون کدام عبارت با آیه ی زیر مطا بقت دارد؟ 5/0 نمره

" ایا ک
نستعین
الف- به درگاه چه کسی جز تو پناه برم
.
" ب- از چه کسی جز تو مد د
طتبم .
ج- از چه کسی جز تو روزی بخواهم
.



درس ششم


19- ترجمه ی آیه ی زیر را کامل کنید وبنو یسید آیه به کدام یک از صفا ت
الهی اشاره دارد؟ 2 نمره

"سبحان الذی خلق الا زواج کلها
" . . . . . . . . . . .. .
"مما تنبت الارض " از آنچه زمین می رو یاند
.
"ومن انفسهم
" . . . . . . . . . . .
"و مما لا یعلمون" واز آنچه نمی دانید
.
20- صفات ثبوتی را
از سلبی مشخص نمایید. 1 نمره
مخلوق ......... حکیم ......... شریک...... غفا ر
..........


درس هفتم
:

21- چه صفا تی را می توان به خدا نسبت داد؟ چرا؟
5/1 نمره
22- چرا باید برخی از صفات را از خداوند سلب کرد با ذکر نمونه توضیح
دهید ؟ 5/1 نمره
23- منظور از اینکه میگوییم خداوند صفات مختو قات رادارا ست
چیست ؟ 5/1 نمره
24- تفاوت صفات خداوند و صفات انسانها در چیست ؟ 5/1 نمره

25- صفات ثبوتی خدا را با یک مثال تعریف کنید. 1 نمره

26 - صفات سلبی خدا
را با یک مثال تعریف کنید . 1 نمره



درس هشتم
:

27- ایمان چیست و ار دیدگاه قرآن جا یگاه آن کجاست؟ 5/1 نمره

28- ایمان
را تعریف کنید ؟ 1 نمره
29- عمل صالح وکار شایسته وقتی ارزشمند است که بر اساس
......... انجام گرفته باشد .25/0 نمره
30- درحقیقت عمل شایسته ثمره ومیوه
ی.......... است.25/0 نمره
31- چه زمانی در انسان حرکت به سوی عمل آغاز می شود
. 1 نمره
32- از دیگاه قرآن کریم قلب زیبایی ها وآلودگیهایی دارد چهار مورد از
آن را بنویسید ؟2 نمره



درس نهم
:

33- پیام آیات ریر را بنویسید .1
نمره
الف- الذین فی صلا تهم خاشعون " ب- "الذین هم للزکوه فاعلون
"

34- چرا پاکی در دوران نوجوانی وجوانی از اهمیت خاصی برخوردار است ؟ 1 نمره

35- راههای رسیدن به ایمان را نام ببرید. 1 نمره

36-تفکر پیرامون " آیات خدا در
گستره ی هستی یکی از راههای رسیدن به ایمان است آن را توضیح دهید ؟ 1 نمره
37-توجه دائم به خداو ذکراو در گستره ی هستی یکی از راههای رسیدن به ایمان است
آن را توضیح دهید ؟ 1 نمره
38-چه کارهها یی مانع یاد خدا میشود ؟ 1نمره

39-از دیدگاه امام خمینی چه زمانی انسان می تواند خودش را اصلاح کند چرا ؟ 1
نمره





درس دهم
:

40- "عزم" از نظر لفوی به چه معناست ؟ 5/0 نمره

41- چرا عزم
موجب ظهور گوهر انسانیت ( اختیار ) می شود ؟ 5/0 نمره
42- چهار مورد از آ ثار
عزم را بنویسید 0 1نمره
43- از کجا بدانیم آنچه خداوند در مسیر بندگی و تکلیف
از ما میخواهد فقط برای سعادت ما ست؟ توضیح دهید ؟. 2نمره
44-عبارت زیر راکامل
کنید : 5/0 نمره
الف) دین همان راه ......... یعنی رضایت خداست 0

ب) میزان
دین داری ما به میزان .......... به این عهد وپیمان است .
45- عهد ومیثاق انسان
وخدا معمولا در چند مرحله صورت میگیرد ؟ نام ببرید. 5/1 نمره
46- واژه های زیر
را با ذکر یک مثال تعریف کنید .1 نمره
الف- واجب ب- حرام

47- اصطلاحات زیر
را با ذکر یک مثال تعریف کنید 5/1نمره
الف-مستحب ب-مکروه ج-مباح

48- چرا
لقمان حکیم به فرزندش سفارش می کند که "بر آنچه به تو می رسد صبرکن که این نشانه ی عزم در کارهاست"؟ 1 نمره
49- تجدید عهد چه آثاری را به دنبال دارد ؟ 5 /0 نمره

50- چرا انسانها به تکمیل عهد نیازمندند ؟ 5/0 نمره



درس یازدهم
:

51- چهار مورد از عوامل تقویت کننده ی عزم را بنویسید. 1 نمره

52- عبارت قرآنی را ترجمه کنید0 "وسارعوا الی مغفره من ربکم " 75/0 نمره

53- چرا
میان تصمیم وعمل نباید فاصله بیفتد ؟ 1 نمره
54 - تاثیر احساس حضور در پیشگاه
خدا و فرشتگان را در اعمال انسان بنویسید . 1نمره
55- چه تفاوتی میان شخص
فراموشکار وغافل وجود دارد ؟ 1 نمره
56-چه عاملی موجب تداوم عمل می شود ؟ 5/0
نمره
57- منظور از رعایت " اصل اعتدال " ازعوامل تقویت کننده ی عزم را توضیح
دهید .1 نمره
58- براساس آیات قرآن کریم در چه کسانی ترس و حزن واندوه راه
ندارد ؟ 5/0 نمره




درس دوازدهم
:

59- مراقبت را که "از راههای
وفای به عهد است " با ذکر مثالی بنویسید . 1 نمره
60-ا عمال و رفتارهای ما چند
جنبه دارد نام ببرید .75/0 نمره
61- تفاوت میان رکن و غیر رکن را با ذکر مثالی
بنویسید .1 نمره
62- ارکان نماز را نام ببرید. 25/1 نمره

63- مهمترین جنبه
ی هرعمل چیست توضیح دهید 1 نمره
64- چرا محاسبه بعد از مراقبت از اهمیت خاصی
برخوردار است .5/1 نمره
65- بهترین زمان محاسبه از اعمال چه موقع است ؟ چرا ؟
5/1 نمره
66- پیا م حدیث مقابل را بنویسید "ثمره المحاسبه صلاح النفس " 5/0
نمره
67- آسان گرفتن وگذشت در چه صورتی پسندیده ودر چه صورتی نا پسند است ؟ 1
نمره



درس سیزدهم
:

68- حضرت لقمان چه سفارش های به
فرزند خود کرد تا دربرنامه ی زندگی ما قرارگیرد؟ (چهار مورد)1 نمره
69-ا سوه را
تعریف کرده وچه کسی می تواند برای ما اسوه باشد . 1نمره
70- وظایف وبرنامه های
زندگی که برای انجام آنها با خداعهد می بندیم به چند دسته تقسیم می شود؟ با مثال بنویسید .5/1 نمره
71- چهار مورد از آداب خوردن وآشامیدن درزندگی پیامبر را
بنویسید .1 نمره
72- اهمیت ورزش و تندرستی از دیدگاه پیشوایان اسلام را بنویسید
.1 نمره


درس چهاردهم
:

73 - این عبارت قرآنی به چه
موضوعی اشاره دارد ؟
"هذا بیان للناس وهدی و موعظه للمتقین" 5/0 نمره


74- ترجمه ی عبارات قرآنی زیر را بنو یسید
.
اتف-"افلا یتد برون القرآن
. . . . . . . . . . . . .. 5/0نمره
ب –"ان هو الا ذکر وقرآن مبین
" . . . . . . . . . . . 75/0 نمره

75- چهار مورد از اثرات ونتایج هدایت قرآن رابنویسید
.1 نمره


درس پانزدهم
:

76- با توجه به آیه ی 186 سوره ی بقره خداوند
دعای چه کسانی را اجا بت می کند ؟ 5/0 نمره
77- بر اساس آیه ی مقا بل "اننی انا
الله لا اله الا انا فا عبد نی و ا قم الصلو ه لذ کری " انسان در برابر
پروردگار خود چه وظیفه ای دارد؟ 5/0 نمره

78- ترجمه ی عبارت قرآنی
رابنویسید. "و اذا سالک عبادی فانی قریب " 1 نمره




درس شانزدهم
:

79- آب مطلق ومضاف چه فرقی دارند؟ 1 نمره

80- پوشش زنان در هنگام نماز
چگونه باید باشد ؟ 1 نمره
81- اگر لباس یا مکان نماز گزار نجس باشد نماز او
........ است. 25/0 نمره
82-خواب در چه صورتی وضو را باطل می کند ؟ 5/0 نمره

83- حکم انگشتر وحلقه ی طلا در نماز برای مردان چیست ؟ 5/0 نمره

84- وظیفه
کسی که، شک کند وضو یش با طل شده یا نه، چیست ؟ 5/0 نمره
85- مسح کردن روی
جوراب وکفش چه حکمی دارد ؟ 1 نمره
86- با توجه به سخن امام رضا (ع) چرا انسان
به وضو امر شده است ؟ 1 نمره
87- حکم مسح سر وپا در وضو چیست ؟ 1نمره







درس هفدهم
:

88- یک دوست خوب در باره ی خطا ی دوستش چه رفتاری باید داشته باشد؟
1 نمره
89- با توجه به سخن امام علی ( ع ) عاجز ترین مردم در رابطه با دوست چه
کسی است.؟ 1 نمره
90- به چه دوستی می توان اعتماد کرد. (چهار مورد ) 2 نمره

91- در قرآن کریم و سخنان پیشوایان دین دوست واقعی کیست؟ دو مورد از صفاتش
رابنویسید. 1 نمره



درس هیجدهم
:

92- وظا یف ما نسبت به دوستان خود
چیست ؟چهار مورد بنویسد . 1 نمره
93- چرا حفظ دوستی از به دست آوردن آن مشکل تر
است ؟ 1نمره
94- شرط تداوم دوستی ها چیست؟ توضیح دهید .1 نمره

95- چه
عواملی پیوند دوستی ها را سست می کند .1نمره

 

 

امتحان دین و زندگی                                به نام خدا                                          نام کلاس:

درسهای 1تا6                                         نام و نام خانوادگی:

1-خداوند برای رسیدن به شکوفایی استعدادهای انسان دو ابزار................عنایت کرده است.؟

الف:تفکر و تعقل              ب:انتخاب و اختیار                ج:تعقل و اختیار              د:استعداد و کمال طلبی

2-خداوند می فرماید :در زمین برای ................نشانه هایی است و نیز در خودتان آیا نمی نگرید.؟

الف:اهل ایمان                ب:همه مردم                        ج:کافران                       د:اهل یقین

3- کمال نهائی انسان کدام است؟

الف)خدمت به مردم    ب)تحصیل بشریّت          ج)معارف اسلامی           د)قرب به پروردگار

4-عبارت آدمهای بزرگ ....................دارند با کدام کلمات زیر کامل می شود.؟

الف:راه پر مشقّت            ب:انتخاب بزرگ                  ج:مقاصد بزرگ             د:اهداف اصلی

5-در حقیقت حضرت ابراهیم پس از تماشای ظهور و افول ماه و خورشید و ستاره به مردم آموخت.

الف:اعتقاد به خداوند                              ب:عدم دلبستگی به هدفهای زودگذر

ج:اثبات عبودیت خدا                              د:روح انسانی بی نهایت طلب است

6-بالاترین نعمت خداوند به انسان کدام است.؟

الف:بهشت             ب:نجات از جهنم             ج: همنشینی با اولیاء خدا             د:رضوان الهی

7-آیه ی شریفه ی«و فی الارض آیات للموقنین و فی انفسکم...»به کدام یک از نشانه های خداوند اشاره می کند.؟

الف:زمین مرده              ب:جهان                  ج:انسان                               د:موارد ب و ج

8-با انتخاب کدام هدف انسان خوبی ها و کمالات دیگر را بر می گزیند.؟

الف:بهشت جاودان          ب:رضوان الهی           ج:دعوت اولیاء                  د:دوری از گناه

9-مضمون کدام عبارت با آیه ی «نحن اقرب الیه من حبل الورید» مناسبت دارد.؟

الف:به درگاه چه کسی جز تو پناه برم                                  ب:از چه کسی جز تو مدد طلبم

ج:چگونه از تو غافل باشم وقتی تو با من هستی                       د:بی تو هیچ اند و با نیستی قرینند

10- مقدّر بیانگر:

الف:نظم و ترتیب دقیق عالم است                                     ب:اندازه دقیق ماه و خورشید است

ج:علم بی پایان خداوند است                                            د:حرکت منظّم ستارگان است

11-از دو مقدمه ی انسان مخلوق خداوندست و مخلوق نمی تواند بر خالق احاطه داشته باشد چه نتیجه ای بدست می آید؟

الف:انسان نمی تواند به خوبی خدا را بشناسد                    ب:این جهان نمی تواند در مرتبه ی خلق قرار گیرد

ج:انسان نمی تواند بر خداوند احاطه داشته باشد                  د:خداوند مالک حقیقی جهان است

12-لحظه های زیبا برای انسان لحظه ای است که انسان...........

الف:به لذتی دست یابد                                          ب:به کمال می رسد

  ج:به جاه و مقامی می رسد                                   د:خاطره خوشی به نظرش می رسد

13-اگر در بینش ها اختلاف باشد در................اختلاف پیش می آید.

الف:تعقل ها           ب:هدف ها                   ج:اندیشه ها                    د:اندیشه ها و انتخاب ها

14-از نظر حضرت ابراهیم خدایی که غروب می کند:

الف:باطل است          ب:دوست داشتنی نیست          ج:بت است              د:از خود اختیاری ندارد

15-آیه ی شریفه ی «انّا هدیناه السبیل امّا شاکراً و امّاًکفوراً»اشاره به چه مطلبی دارد.؟

الف:ناسپاس بودن انسان                                ب:هدایت طبیعی و غریزی

ج:قدرت تفکر و انتخاب در انسان                    د:هدایت عمومی در همه موجودات

16-عبارت «چگونه از تو غافل باشم وقتی که تو با من هستی»با کدام آیه زیر مطابقت دارد؟

 الف:قل اعوذ برب الفلق    ب:خلق کلّ شیء       ج:ایاک نستعین       د:نحن اقرب الیه من حبل الورید

 

 

17-هدفی که حضرت ابراهیم برای خود برگزید چه بود.؟

الف:قال لا احب الافلین                                     ب:قال هذا ربّی هذا اکبرٌ

ج:انّی بری مما تشرکون                                    د:انّی وجّت وجهی للذی فطر السموات والا رض

18:منشاء تفاوت بینشها در انسان چیست.؟

الف:تفاوت هدفها و دلبستگی ها                             ب:تفاوت در استعدادهای مختلف انسان

ج:انتخاب هدفهای اصلی                                     د:تفاوت در میزان درک افراد از زندگی

19-اگر آدمی سهل انگاری پیشه کند و در جستجوی هدف های اصیل بر نیایدآنچه در پایان عمر بدست می آورد.........خواهد بود.

الف:اهداف دست نیافتنی      ب:شقاوت و بدبختی       ج: دوری از خوبی های اخروی    د:رنج و حسرت

20-هر انسانی از همان کودکی میل و استعداد........را داردو...............احساس خرسندی و نشاط می کند.

الف:کمالات- به میزانی که به آنها می رسد                   ب:کمالات- به میزانی که قدرت تفکر خود را پرورش دهد

ج:حقایق علمی- به میزانی که به انها برسد                  د:حقایق علمی- به میزانی که قدرت تفکر را پرورش دهد

21-اینکه خداوند مدبّر است یعنی:

الف: همه چیز را با نظم ترتیب ساخته است                  ب:علم او بی پایان است

ج:اندازه دقیق هر چیز را مشخص کرده است                 د:برای کار های خود هدف دارد

22-کدام یک از گزینه های زیر با ترجمه ی آیه ی قل اعوذ برب الفلق مطابقت دارد.

 الف:از چه کسی جز تومدد طلبم                              ب:چگونه از تو غافل باشم وقتی تو با من هستی

ج:بر درگاه چه کسی جز تو پناه برم                          د:بی تو هیچ اند ،با نیستی قرینند

23-چرا صفات موجودات دیگر را نمی توان به خدا نسبت داد.؟

الف:مخلوق نمی تواند در مرتبه ی خالق قرار بگیرد              ب:مخلوق بر خالق احاطه دارد

ج:کمالات این جهان از خداست                                        د:موجودات دیگر ناقص اند و خداوند کامل

24-کدام یک از جملات زیر نادرست است.؟

 الف:هدف های جامع استعدادهای بیشتری را در بر می گیرد         ب :هدف های اخروی درجات مختلفی دارد

ج:هدف های پایان پذیر ارزش یکسانی ندارند                 د:رسیدن به هدف های اخروی مساوی هدفهای دیگرست

25-حکیم بودن خدا به این معناست که:

 الف: موجودات را آفریده تا هدفی تأمین شود                               ب:  از نظم و ترتیب عالم آگاه است

ج:نسبت به بندگان مهربان است                                               د: بر زند ه کردن موجودات تواناست                  

 

 

بنام خدا

 

سوالات درس دین وزندگی(1)

 

1-حضرت ابراهیم(ع)کدام جهت رابرای خود برگزید وچرا؟

2-دلیل حضرت ابراهیم(ع) برای نپرستیدن ستاره –ماه وخورسید چه بود؟

3 –آیه(انی وجه توجهی للذی فطر السماوات والارض حنیفا )راترجمه کنید؟

4-حضرت ابراهیم(ع )چگونه ا ز شرک دوری کرد وخدا پرستی راانتخاب نمود ؟

5-انتخاب حضرت ابراهیم(ع)چه ریشه هایی دروجود انسان دارد؟

6-خداوند به انسان درجهت رسیدن به خوبی هاوزیبایی ها چه قابلیتهایی بخشیده است؟

7-استعدادهای انسان راباسایرموجودات زنده مقایسه کنید؟

8-استعدادهای گیاهان وحیوانات به چه صورت شکوفا میگرددند؟

9-ازمیان نعمتهایی که خدا به انسانها بخشیده مهمترین انها کدامند؟

10-آیه(انا هدیناه السبیل اما شاکرا واما کفورا)به چه مطلبی اشاره دارد؟

11-آیه(کل نفس بما کسبت رهینه)به چه مطلبی اشاره دارد؟

12-تنوع وگستردگی استعدادهای انسان مضراست یا مفید؟چرا؟

13-چرا انسان مسئول اعمال خویش است؟

14-انسان سعادتمند کیست توضیح دهید؟

15-چرا انسانها درهدف هاودلبستگیها تفاوت دارند بنویسید؟

16-حقیقت زندگی انسان چیست ؟

17-آیا معیاری برای داوری درباره اختلاف  دلبستگیهای انسان وجود دارد توضیح دهید؟

18-هدف های اصیل(اخروی) را باذکرمثال تعریف کنید؟

19-هدف های فرعی(دنیوی)راباذکرمثال تعریف کنید؟

20-این جمله :(آدم های بزرگ مقاصد بزرگ دارندزودبه پایان نمی رسندوتمام نمیشوند)ازکیست؟

21-منشا تفاوت درهدفهاودلبستگیهاتفاوت در............است.

22-در چه صورت هدفهای پایان پذیرسرانجام تلخی خواهندداشت؟                                                  

23-کدام دوران زندگی را  اغازانتخاب های بزرگ میدانند؟

24-درچه صورت نهال وجودانسا ن پربارترو زیباتررشد خواهدکرد؟

25-آیه(ماعندکم ینفدوماعندالله باق)راترجمه کنید؟

26-.سرچشمه ومبداتمام خوبیها وزیبای ها...............است.

27-چرا امامان معصوم ماتنها د ل به خدابسته بودند؟

28-مقصودومحبوب ما انسان ها کیست؟

29-برترین خوبی ونعمت بهشت............و..............است.

30-بزرگی انسانها وعظمت زندگی انهابه چه چیزی بستگی دارد؟چرا؟

31-خداوند به اهل ایمان درخصوص پاداش هدف های اصیل چه وعده ای داده است؟

32-حضرت ابراهیم(ع)در مورد آنچه افول میکند به مردم چه آموخت؟

33-آیه(وماعندالله خیر وابقی افلا تعقلون)را ترجمه کرده وبنویسید به چه هدفهایی اشاره دارد؟

34-آیا هدفهای پایان پذیرارزش واهمیت یکسانی دارند ؟باذکرمثال توضیح دهید؟

35-لقب حضرت حمزه(ع)که یکی از مجاهدان راه خدابوده چیست؟

36-مناجات خمس عشرمنسوب کدام امام معصوم( ع)است؟

37-چراخداوندراآ نگونه که شایسته اوست نمیتوان شناخت (باذکرمقدمه ونتیجه)بنویسید؟

38-چرا خداوند مانندمخلوقات نیست(باذکرمقدمه ونتیجه)بنویسید؟

39-چرا ما انسان ها نیازها وخواست های خودراازخدامیخواهیم؟

40-آیه(ولله اسماء الحسنی فادعوه بها )اشاره به چه دارد؟

 

 

 

 

 

 

41-لیس کمثله شیء –یعنی چه؟

42-چراصفات موجودات دیگر رانمی توان باصفات خداوند مقایسه کرد بنویسید؟

43-اسماء وصفات خداوندرا درمواردذیل مشخص کنید؟

الف)سوره توحید:

ب) سوره حمد :

ج)آیه اتکرسی-بقره-:

د)آیه (چهار آل عمران):

 

44-مضمون (پیام)عبارات قرآنی زیررابنویسید؟

 

الف)وخلق کل شیء فقدره تقدیرا :

ب) ونحن اقرب الیه من حبل الورید :

 

45-ازآیات ونشانه  های خداوند درسوره –یس- به سه مورداشاره کنید؟

46-درمورد صفات الهی زیرتوضیح دهید؟

الف) محیی :

ب)رازق :

ج)مدبر :

د)مقدر :

ه)علیم :

و)حکیم :

 

46-...........قدرناه منازل حتی عاد کالعرجون القدیم .الف)الشمس ب)القمر ج)النجم د)الیل.

47-صفات ثبوتی راباذکرمثال تعریف کنید؟

48-صفات سلبی راباذکرمثال تعریف کنید؟

49-چگونه پی می بریم که خداوند همه  صفات نیکو را دارد(باذکردومقدمه ونتیجه)بنویسید؟

50-صفات ثبوتی وسلبی رااز هم تفکیک کنید؟ نقص –عجز –جهل –مهیمن –مصور –جبار –شریک داشتن –نیاز.

 

51-چه تفاوتی میان صفات خداباصفات انسانها وجود دارد؟

52-چه صفاتی رانمیتوانیم به خداوند نسبت دهیم ؟چرا؟

53-چه صفاتی را میتوانیم به خداوند نسبت دهیم؟چرا؟

54-اگر میگوییم خداوند صفات مخلوقات راداراست مقصودچیست؟

55-.........فقدان علم و.......فقدان قدرت است.

56-چرا نمیتوان به خداجهل وعجز رانسبت داد؟

57-برترین هدف زندگی وغایت آمال ماچیست؟

58-آیه(ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم ) راترجمه کنید؟

59-چه تفاوتی بین شناخت یک موضوع وایمان به ان وجود دارد؟

60-ایمان را تعریف کنید؟

61-جایگاه علم وشناخت ..........وجایگاه ایمان ..........است؟

62-ثمره ومیوه ایمان چیست؟

63-..................مانند چراغی است که راه رانشان میدهد .

64-کانون وجود آدمی چیست ومنشا چه اموری است ؟

65-برانگیزاننده ومحرک انسان به سمت عمل ..........است ؟

66-ایمان از ریشه ........وبا.......و...........هم خانواده است ؟

67-.........مقدس ترین حرم عالم هستی است  .

68-قلب درصورت پذیرش حقیقت به چه زیبایی هایی آراسته میشود؟

69-قلب درصورت  نپذیرفتن حقیقت به چه زشتی هایی آلوده میشود ؟

70-بعداز اینکه زیان یک کاررافهمیدیم قلب ما چه نقشی درترک آن دارد باذکر مثال توضیح دهید ؟

71-حضرت علی(ع)درموردارتباط بین عمل وایمان چه فرموده است؟

 

72-چگونه ایمان بین شناخت  وعمل پیوند ایجاد میکند؟

 

73-قرآن کریم درپاسخ اعراب بادیه نشین که گفتند ماایمان آوردیم چه پاسخی داد؟

 

74-آیه(من عمل صالحا من ذکر او انثی وهو مومن)را ترجمه کنید؟

75-ویژگیهای مومنون را طبق آیات اول تا چهارم سوره مومنون راذکرکنید؟

76-..................فرصتی طلایی برای رسیدن به ایمان  است؟

77-سخن رسول خدا (ص) درمورد جوانان  را بنویسید؟

78-.......و......و........به آسمانهاوملکوت نزدیکترند .

79-امام خمینی (ره) درمورداهمیت پاکی دوران جوانی چه فرموده است؟

80-طبق فرموده امام خمینی(ره) یکی از حیله های نفس وشیطان که به انسان پیشنهاد میکند چیست ؟

81-راههای رسیدن به ایمان را ذکر کنید؟

82-حکمت نمازهای پنجگانه چیست؟

83-انجام چه کارهایی انسان را به یاد خدامی ندازد؟

84-انجام چه کارهایی مانع یاد خدا می شود؟

85-به یاد آوردن ....................یاد خدارادردل ها زنده نگه میداردوقلب رابه اونزدیکترمیکند؟

86-ازراههای رسیدن به ایمان یک موردرابه دلخواه توضیح دهید؟

87-آیه(یاایهاالذین آمنوااذکرواالله ذکرا کثیرا )به کدامیک ازراههای ایمان اشاره دارد؟

88-چرا حرکت به سوی خدا وکسب سعادت درجوانی ونوجوانی آسانتر است؟

89-چگونه میتوان دل راحرم همیشگی خداکرد؟

90-مهمترین عامل درتقویت ایمان چیست؟چرا؟

91-مهمترین عامل درتضعیف ایمان چیست؟چرا؟

92-آیه(فاذکرونی اذکرکم واشکروا لی ولاتکفرون) اشاره به چه دارد؟            

93-پیام آیه( ولاتطع من اغفلنا قلبه عن ذکرنا واتبع هواه وکان امره فرطا)رابنویسید؟

94-طبق آیات قرآنی چگونه شیطان میان انسانها عداوت وکینه ایجاد میکند؟

95-ازآیه(انما الشیطان ان یوقع بینکم العداوه والبغضاءفی الخمروالمیسر ویصدکم عن ذکر الله وعن الصلاه)

چه پیام هایی بدست میآید؟

97-عزم به چه معناست؟

98-آثار عزم قوی را برشمارید؟

99-عزم ظهور گوهرانسانیت یعنی ..........است.

100-آیه(واصبرعلی ما اصابک انذلک من عزم الامور)را ترجمه کرده وبنویسید سفارش چه کسی  به فرزندش است ؟

 

101-دین چیست ؟

102-عهدومیثاق بین انسا ن  وخدادرچندمرحله انجام میگیرد بنویسید؟

103-احکام پنجگانه شرعی اسلام رانام برده وبرای هرکدام یک تعریف بنویسید؟

104-مباح را باذکر مثال تعریف کنید؟

105-به چه اعمالی مستحب میگویند؟

106-به چه اعمالی مکروه گفته میشود ؟

107-به چه اعمالی واجب وبه چه اعمالی حرام گفته میشود؟

108-تجدیدروزانه عهدسبب چه میشود؟

109-عزم چه رابطه ای بااختیار دارد؟

110-راهها وعوامل تقویت کننده عزم راذکر نمایید؟

111-امام صادق(ع) درمورد تسریع درانجام تصمیم چه فرموده است؟

112-آیه(وسارعوا الی مغفره من ربکم)راترجمه نمایید؟

113-چرا نباید میان تصمیم وعمل فاصله بی افتد؟

114-احساس حضوردرپیشگاه خداوحضورفرشتگان سبب چه میشود؟

115-غفلت یعنی چه وغافل کیست؟

116-غفلت بافراموشی چه تفاوتی دارد ؟

117-چه چیزی سبب دوام یک عمل میشود؟

118-سخن رسول خدا(ص)درمورد  اعمالی که موثر ولی اندک اند را بنویسید؟

119-ازعوامل تقویت کننده عزم دو مورد راتوضیح دهید؟

120-آیه(وهو معکم اینما کنتم والله بما تعملون بصیر)راترجمه نمایید؟

121-آیه(لاتدرکه الابصار وهو یدرک الابصار)راترجمه نمایید؟

122-آیه(وان علیکم لحافظین کراما کاتبین یعملون ماتفعلون) اشاره به کدام عامل عزم دارد؟ترجمه آن را

        بنویسید ؟

 

123-باقی ماندن برپیمانی که باخدا بسته ایم چه درپی خواهدداشت؟

124-راه وفای به عهدچیست؟

125-مراقبت یعنی چه ؟

126-سه جنبه اعمال ورفتار ما که مراقبت از آنها ضروری است  کدامند(ابعادمراقبت)؟             -

127-رکن را تعریف کرده وارکان نمازرانام ببرید؟

128-غیررکن را تعریف کرده واجزاءغیررکن نماز رانام ببرید؟

129-مقدارموثربودن یک عمل به................آن بستگی دارد.

130-مهمترین جنبه هر عمل چیست بنویسید؟

131-تاثیریک عمل دررشد معنوی انسان وابسته به چیست؟

132-امام صادق(ع)چه کسانی رادرزمره بیداران میداند؟

133-بعدازمراقبت نوبت چیست ؟چرا؟

134-محاسبه برای چیست ؟

135-رسول خدا(ص)درموردرسیدگی به اعمال چه فرموده است ؟

136-وهو اسرع الحاسبین-یعنی چه ؟

137-امام کاظم (ع)درموردمحاسبه وارزیابی روزانه چه فرموده است؟

138-بهترین زمان برای محاسبه اعمال چه موقعی است؟

139-پیام احادیث زیررا بنویسید؟

الف)ثمره المحاسبه صلاح النفس .

ب)من حاسب نفسه سعد .

 

140-زیرکترین آدم ها از نظر امام علی(ع)چه کسی است؟

141-از ابعاد مراقبت یکی را به دلخواه توضیح دهید؟

142-چرا پیامبر اسلام (ص)فرموده:انما الاعمال بالنیات ؟

143-چرامراقبت درابتدای اجرای هر برنامه ضروری تر است؟

144-آسان گرفتن وگذشت درچه صورت پسندیده ودرچه صورت ناپسند است؟

145-چرابایدازنیت وقصدخوددرهنگام عمل مراقبت بکنیم؟

146-چه رابطه ایمیان مراقبت و محاسبه برقراراست توضیح دهید؟

147-ازوصایای حضرت لقمان(ع) به فرزندش چهار مورد بنویسید؟

148-ضرورت برنامه ریزی درزندگی انسان رابنویسید؟

149-آیابرنامه ریزی فقط اختصاص به انسان دارد توضیح دهید؟

150-از وصایای لقمان(ع)به فرزندش  موارد زیر رامشخص کنید؟(برای هرکدام دو مورد)

الف)دررابطه با خدا

ب)دررابطه با خود

ج)دررابطه با دیگران

151-دوران..................دوره کسب مهارتها ودانش اندوزی وشکوفایی معنوی است.

152-دوره.........دور ه ظهوروشکوفایی تواناییهای طبیعی وبازی وسرگرمی است.           

153-عبارت قرآنی (ان الله لایحب کل مختال فخور)راترجمه کنید؟

154-پیامبراسلام(ص)در منزل اوقات خودرابه چندبخش تقسیم میکردبنویسید؟

155-طبق سخن حضرت پیامبر (ص)که از ابوذر نقل شده برای شخص عاقل وخردمند چه چیزهایی

      لازم وضروری لست؟

 

159-اسوه را تعریف کنید؟

160-امام علی(ع)به عثمان بن حنیف که از استاندارانش بود درموردپیروی از اسوه چه فرمود؟

161-آیه مربوط به اسوه بودن پیامبراسلام(ص) راباذکر ترجمه بنویسید؟

162-درزندگی ما مسلمانان چه کسانی الگوی ما هستند توضیح دهید؟

163-وظایف وبرنامه ها ی ما درعهدی که باخدا بسته ایم سه دسته اند بنویسید؟

164-درزمینه خواب واستراحت رسول خدا (ص) چگونه بود توضیح دهید؟

165-امام باقر (ع)درمورد ازبستربلند شدن پیامبر(ص) چه فرموده است؟

166-امام صادق (ع)آداب به خواب رفتن راچگونه بیان کرده است؟

167-پیش از به خواب  رفتن خواندن چه چیزهایی سفارش شده است؟

168-پیامبراسلام (ص)درزمینه غذا خوردن چگونه بود بنویسید؟

169-معصومین(ع)درخوردن وآشامیدن چه آدابی داشتند؟

170-حضرت پیامبر اسلام(ص)درمورد ورزش ها ازمردم  میخواست که چه ورزشهایی به فرزندانشان

     بیاموزند؟

171- چرادرمیان موجودات فقط انسان ممکن است وقت تلف شده داشته باشد؟

172-مقصودازاینکه رسول خدا (ص)اسوه است چیست؟

173-قرآن کریم درمورد خوردن وآشامیدن چه بیانی دارد؟

174-.............راهنمای زندگی ما مسلمانان است.

175-امام صادق (ع)درمورد اهمیت خواندن قرآن دردوره جوانی چه فرموده است؟

176-بنابر آیه پانزده سوره مائده هدف اصلی نزول قرآن چه بوده است؟

177-ازنظرتاریخی وجغرافیایی محدوده هدایت قرآن چقدر است؟

178-مطابق آیات قرآنی باداشتن چه ویژگی هایی میتوان ازهدایت قرآن کریم بهره مند شد؟

179-از ثمرات ونتایج هدایت قرآن کریم چهار مورد بنویسید؟

180-خداوند وظیفه تعلیم وتبیین قرآن رابر عهده کسی قرارداده است؟

181-بااستفاده ازاحادیث(مانند ثقلین)بنویسید که وظیفه تعلیم وتبیین قرآن بعدازرحلت پیامبر اسلام(ص)

     برعهده چه کسانی است؟

 

182-اگرمامسلمانان درخواندن سهل انگاری کرده ودر برنامه های زندگی خود ازآن بهره مند نشویم

     باچه مشکلاتی روبرو خواهیم شد؟(سه موردبنویسید)

 

183-آیه(هذا بیان للناس وهدی وموعظه للمتقین)راترجمه کنید؟

 

185-وظایف اصلی ما مسلمانان دربرابر خدای بزرگ چیست؟

186-طبق آیات قرآنی هرکس از یاد خداوند روی برتابد  چه میشود؟

187-آیه(واذکروا الله کثیرا لعلکم تفلحون )راترجمه کنید؟

188-رستگاری انسان درگرو..............................است.

189-..........بهترین نمونه ذکرویاد خداست.

190-........و.......نمو.نه هایی ازیاد وذکر خداوند است.

191-عبارتهایی ازنماز را ذکر کنید که بیانگر حمد وتسبیح خداوند میباشند؟

192-همه موجودات عالم خدا را.........و.........میکنند.

193-عبارتهایی ازنمازرا ذکرکنیدکه بیانگردعاودرخواست از خداوند هستند؟

194-آیه(ادعوا ربکم تضرعا وخفیه انه لا یحب المعتدین)راترجمه نمایید؟

195-آیه(واذا سالک عبادی عنی فانب قریب )راترجمه کنید؟

196-درخواست های خود رابا حالت...........و............با خدا درمیان بگذاریم.

197-..........ستون خیمه دین وبزرگترین نشانه وفاداری به عهد باخداست.

198-حکمت  شستن ومسح هریک ازاجزاءزیررابنویسید؟

الف)صورت:

ب)دستها :

ج)سر :

د)پاها:

 

199-فلسفه وضودر کلام امام رضا(ع)را بنویسید؟

200-رسو ل خدا(ص)نمازهای یومیه را به چه تشبیه نموده است؟

201-توضیح المساءیل یا رساله عملیه چگونه کتابی است وچه نیازی ما به آن داریم؟

202-وضوی جبیره درچه مواردی وچگونه انجام میشود؟

203-کدام غسل برای خواندن نماز واجب است؟

204-خوردن غذای غصبی چه حکمی دارد؟

205-ازمیان آب مطلق وآب مضاف کدامیک پاک کننده است؟

206-آ  ب دریاهاودریاچه هاآبمطلق محسوب میشوند یا مضاف؟

207-اگربدن سگ خیس باشد ودرجایی بخوابد آ ن مکان چه حکمی دارد؟

208-اگر مکان یا لباس نماز گزار نجس باشد نماز او چه حکمی دارد؟

209-انگشترطلاوطلاجات درنماز  و غیر نماز برای زن و مرد چه حکمی دارد ؟

210-اگر لباس یا مکان نمازگزار غصبی باشد نماز او چه حکمی دارد؟

211-پوشش زن در هنگام نماز باید چگونه باشد؟

212-در وضو چه مقدار از صورت شسته شود؟

213-مسح کردن روی جوراب و کفش چه حکمی دارد؟

214-منظور از قصد قربت در وضو چیست؟

215-اگر در حال وضو جائیکه شسته یا مسح شده است نجس شود چه حکمی دارد؟

216-خواب در چه صورتی وضو را باطل می کند ؟

217-اگر کسی شک کند که وضویش باطل شده یا نه چه باید بکند؟

218-آیا می توان با آب غصبی وضو گرفت؟حکم آن چیست؟

219-اگر به یکی از جاهای وضو چیزی چسبیده باشد که برداشتن آن ممکن نباشد تکلیف چیست ؟

220-در وقت نماز از زمین وآسمان ندای...............به کوش میرسد وخاکیان و افلاکیان یکسره

سرود بندگی .......................سر می دهند.

221-عاجزترین مردم از نظر امام علی (ع)چه کسی است ؟

222-ویژگی های دوست واقعی را بنویسید ؟(چهار مورد)

223-به چگونه دوستی اعتماد کنیم؟(دو مورد)

224-امام صادق (ع) در مورد دوستانی که عیب ها را نشان می دهند چه فرموده است؟

225-امام صادق(ع) فرمود :محبوب ترین برادران نزد من کسی است که ..............................   .

226-خوشبخت ترین انسان ها از دید امام علی(ع) چه کسی است؟

227-رسول خدا در مورد تاثیر دوست چه فرموده است؟

228-وظایف دوستان نسبت به همدیگر را بنویسید .(چهار مورد)

229-یکی از وظایف دوستان را نسبت به همدیگر را توضیح دهید.

230-امام باقر(ع) در خصوص احترام به دوست چه می فرماید؟

231-....................و.......................عزت دوست را خدشه دار میکند که خود نمونه ای از بی احترامی است.

232-دو نمونه از احترام گذاشتن به دوست را ذکر کنید.

233-امام علی به فرزندش امام حسن در مورد رعایت حقوق متقابل دوستان چه فرمود؟

234-از مواردیکه حق دوستی را از بین می برد ودوستی را سست می کند سه مورد نام ببرید؟

235-امام علی(ع)در مورد توقع بجا و منصفانه چه فرموده است ؟

236-رسول خدا(ص) دو دوست خوب را به چه تشبیه کرده است بنویسید.

237-رسول خدا در زمینه خیر خواهی ونسیحت دوستان چه می فرماید؟

238-یکی از عوامل اصلی خروج از میانه روی در دوستی چیست؟

239-امام علی(ع) در خصوص میانه روی در دوستی چه فرموده است؟

240-آیا شناخت خانواده دوست تاثیری در انتخاب دوست دارد؟چرا؟

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم آذر 1388ساعت 8:49  توسط معصومه راعی-الماسیان   | 

اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَءَالِ مُحَمَّدٍعَجِّل فَرَجَهُم

  • - از هر دانش‌آموز در هر نوبت حداقل 3 بار وهر بار حداقل 5 تا7 سطر از قرائت آيات قرآن ارزشيابي به عمل مي‌آيد.( پرسش از قرائت ساير آياتي كه در درس آمده، بلامانع است.).به ازاي هر غلط روخواني 25/0 از چهار نمره كسر مي‌شود.
  • - در صورتي كه دانش‌آموز حروف خاص عربي را صحيح تلفظ نمي‌كند به ازاي هر حرف 25/0 و حداكثريك نمره از قرائت او كسر مي‌شود.
  • - درصورتي كه دانش‌آموزآيات رابه صورت مقطع ومكرربخوانداز5/0نمره تا1نمره ازنمرة قرائت اوكسرمي‌شود.
  • - چنانچه دانش‌آموز آيات را به شيوه ترتيل يا تحقيق و با رعايت احكام ضروري تجويد بخواند از 5/0 تا 1 نمره به نمرة قرائت او افزوده مي‌شود.

1- قرائت قرآن كريم
 (4 نمره):

الف: ارزشيابي مستمر 
( نمونه ي برگه ارزشيابي مستمردر صفحه 51 كتاب معلم آمده است)  

ازهردانش‌آموزدرهرنوبت حداقل3 بار ازمعناي آيات پرسش مي‌شود، هر بار حدود 3 سطر از اين گونه آيات را معنا مي‌كند و هرسطريك نمره داردكه به ميزان صحت معناي هرسطر نمره اين قسمت مشخص مي‌شود.

2- درك معناي آيات قرآن كريم 
 ( 3 نمره ) :

  • - سوال هايي که دبير در هنگام تدريس يا پايان آن ويا در جلسات بعدي مي پرسد .
  • - فعاليت هاي فردي يا گروهي دانش آموزان در کلاس که در داخل هر درس با عناويني مانند : تفکر ، جمع آوري اطلاعات، تفکيگ ، انديشه در آيات و ... مشخص شده اند.
  • - سوال و فعاليت هاي مربوط به  انديشه و تحقيق  با توجه به توانايي دانش آموز در پاسخ گويي (در اين بخش به دفتر کار دانش آموز نمره اي تعلق نمي گيرد.)

3- پاسخ به سئوال‌ها و فعاليت‌هاي داخل و پايان هر درس
 (جمعا 9 نمره) شامل :

4 - مشاركت در فعاليت هاي کلاسي و كار‌ گروهي (2نمره ).

5- زيبايي ونظم دفتر كار( 2 نمره)

تذكر : دانش‌آموزاني كه برخي از كارهاي بخش«پيشنهاد» كتاب درسي يا به ابتكار خود  فعاليتهاي ادبي،  هنري و تحقيقي ديگري را انجام مي دهند 2 نمره فوق‌العاده به نمره مستمر آنها(تا سقف نمره 20 ) در هر نوبت  تحت  عنوان «خلاقيت‌هاي علمي و هنري» اضافه مي‌گردد.

1- امتحان قرائت قرآن كريم(4 نمره):

ازهردانش‌آموزدرهر امتحان پاياني دو نيم صفحه ازآيات شريفه  كتاب درسي و بخشي از قرآن‌كريم كه دبير محترم معين نموده است ،ارزشيابي قرائت قرآن، همانند ارزشيابي مستمر،  بعمل مي آيد ( پرسش از قرائت ساير آيات دروس بلامانع است.)

ب: ارزشيابي پاياني

2- امتحان كتبي از محتواي دروس ( 16 نمره)

شهريور

نوبت دوم

نوبت اول

درس

بخش اول

4

4نمره

7

اول تا چهارم

مرحله اول

2

5

پنجم تا هفتم

2

4

هشتم ونهم

2

4

-

دهم تا دوازدهم

مرحله دوم

2

3

-

سيزدهم و چهاردهم

مرحله سوم

2

5/2

-

پانزدهم و شانزدهم

2

5/2

-

هفدهم و هجدهم

16

16

16

جمع

 

 

تذكر : در ارزشيابي پاياني به نكات زير توجه شود:

  • در ترجمه آيات، در همان حدي كه در كتاب پيش‌بيني شده سئوال داده شود.
  • سئوال‌ها به گونه‌اي طرح شود كه تفكر بر انگيز باشد.
  • سئوال‌هايي كه جنبه اطلاعات دارد،صرفاً در موارد ضروري مانند موضوعات مربوط به احكام،طراحي ‌گردد.
  • از سئوال‌هايي كه دانش‌آموزان را مجبور به حفظ عبارت‌هاي كتاب مي‌نمايد  خودداري شود.
  • پيش از آنكه به تطبيق پاسخ‌ها با عبارت‌هاي كتاب اهميت داده شود، توانايي تفكر و قدرت تجزبه و تحليل دانش‌آموز مورد توجه قرار گيرد.
  • همراه كتاب راهنماي معلم 4 حلقه نوار ويدئويي تهيه شده است.
  • براي تقويت مهارت قرائت قرآن 2 حلقه نوار كاست آموزشي تهيه و در اختيار دبيران قرار خواهد گرفت.

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم آذر 1388ساعت 8:48  توسط معصومه راعی-الماسیان   | 

درس اول-کتاب زندگی

قرائت وترجمه(مائده 15)

يَأَهْلَ الْكِتَبِ قَدْ جَآءَكُمْ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيراً مِّمَّا كُنتُمْ تُخْفُونَ مِنَ الْكِتَابِ وَيَعْفُواْ عَن كَثِيرٍ قَدْ جَآءَكُم مِّنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتَابٌ مُّبِينٌ‏قطعاً از سوى خداوند، نور و كتاب آشكار برايتان آمده است.

پیــــــام آیه

1-  پيامبر وقرآن، بسيار با عظمت هستند. (كلمه‏ى «نور» و«كتاب»، به صورت نكره آمده كه نشانه‏ى بزرگى وعظمت است.) «نورٌ و كتابٌ مبين»

قرائت وترجمه(مائده 16)

يَهْدِى بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيِهمْ إِلَى‏ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ‏  خداوند به وسيله‏ى آن (كتاب) كسانى را كه بدنبال رضاى الهى‏اند، به راه‏هاى امن و عافيت هدايت مى‏كند، و آنان را با خواست خود از تاريكى‏ها به روشنايى درمى‏آورد، و به راه راست هدايت مى‏كند.

نکته

هدايت داراى مراتبى است: يك مرحله، هدايت عمومى براى همه انسان‏هاست، خواه پيروى كنند يا نكنند ونوع ديگر مخصوص كسانى است كه هدايت عمومى را پذيرفته باشند. اين آيه نوع دوّم را بيان مى‏كند. سلام، يكى از نام‏هاى خداست، «السّلام المؤمن المهيمن» و يكى از نام‏هاى بهشت هم «دارالسّلام»  است. پس راه‏هاى سلام، يعنى راه خدا و بهشت از «سُبل السلام » مى‏گذرد. «سُبل السّلام»، شامل راه‏هاى سلامت فرد و جامعه، خانواده و نسل، فكر، روح و ناموس و... مى‏شود. مصداق روشن پيروان رضوان خدا در «مَن اتّبع رضوانه»، پويندگان خط «غدير خم»اند، چون آيه‏ى «رضيت لكم الاسلام ديناً» بعد از نصب علىّ‏بن ابى‏طالب‏عليه السلام به مقام جانشينى پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله نازل شد.

پیــــــامهای آیه

1- كسانى قابل هدايتند كه در پى تحصيل رضاى حقّ باشند، نه دنبال مقام و مال و هواى نفس و انتقام. «يهدى به اللّه مَن اتّبع رضوانه»
2- انسان، خود زمينه‏ساز هدايت خويش است. «يهدى به اللّه من اتّبع رضوانه»
3-- هدايت به راه‏هاى سلامت و سعادت، در گرو كسب رضاى خداست و هر كس در پى راضى كردن غير او باشد، در انحراف است«يهدى به اللّه من اتّبع رضوانه سبل السلام»
4- راه حقّ يكى و راه‏هاى باطل شرك، كفر، نفاق و تفرقه و...) متعدّد است. (كلمه‏ى «نور»، مفرد ولى «ظلمات» جمع است. آرى، همه‏ى نيكى‏ها و پاكى‏ها در پرتو نور توحيد، يك حالت وحدت و يگانگى به خود مى‏گيرد، امّا ظلمت هميشه مايه‏ى تفرقه و پراكندگى صفوف است)
5-هدف، يكى است ولى راه‏هاى رسيدن به آن متعدّد است. «سبل السلام»
6- مكتب وحى، سلامت و سعادت فرد و جامعه و روح و جسم را تضمين كرده است. «سبل السلام»
7- « سبل السلام» به«صراط مستقيم» منتهى مى‏شود، و همه‏ى كسانى كه با انجام تكاليف گوناگون در شرايط مختلف، درپى كسب رضاى خداوند مى‏باشند،به صراط مستقيم مى‏رسند. «يهدى... سبل السّلام... يهديهم الى صراط مستقيم»
8-  براى رسيدن به صراط مستقيم، تنها پيامبر و كتاب كافى نيست، لطف و اراده‏ى خدا هم لازم است. «باذنه»
9- نه جبر، نه تفويض بلكه امر بين الامرين. انسان انتخاب‏گر است؛ «اتّبع رضوانه» امّا رسيدن به هدف بدون اراده خدا نمى‏شود. «باذنه»
10-قرآن، داروى شفابخش همه ظلمات است. تاريكى‏هاى جهل، شرك، تفرقه، توحّش، شبهات، شهوات، خرافات، جنايات واضطراب‏ها را به نور علم، توحيد، وحدت، تمدن، يقين، حقّ، صفا وآرامش تبديل مى‏كند. «يخرجهم من الظلمات الى النور»

قرائت وترجمه(آل عمران138)

هَذَا بَيَانٌ لِلنَّاسِ وَهُدىً وَمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ ‏اين (قرآن) براى همه‏ى مردم بيانى روشنگر، ولى براى متّقين (وسيله‏ى) هدايت و پندآموزى است.

نکته

كلمه‏ى «هذا»  اشاره به سنّت‏ها و عبرت‏هاى تاريخ در آیات قبل است.

پیــــــامهای آیه

1-- قرآن، قابل فهم براى همه‏ى مردم، در هر عصرى است. «بيان للناس»
2-  قرآن، براى همه‏ى مردم، در همه زمان‏ها و مكان‏هاست. «للناس»
3- با آنكه قرآن براى عموم مردم است، ولى تنها افراد پرهيزگار و متّقى پند پذير هستند. «موعظة للمتقين»
4- روحيّه‏ى افراد در استفاده و بهره از آيات الهى مؤثّر است. «للمتقين»

قرائت وترجمه(نحل89)

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِى كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِم مِّنْ أَنفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيداً عَلَى‏ هَؤُلَآءِ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَناً لِّكُلِّ شَىْ‏ءٍ وَ هُدىً وَرَحْمَةً وَبُشْرَى‏ لِلْمُسْلِمِينَ‏

و بر تو اين كتاب را نازل كرديم كه روشنگر هر چيز است و مايه‏ى هدايت و رحمت و بشارت براى مسلمانان است.

نکته

در تفسير صافى از امام صادق عليه السلام نقل شده كه آن حضرت فرمود: بخدا قسم ما هر چه را در آسمان‏ها و زمين و آنچه را ميان آنهاست و هر چه در بهشت و دوزخ است، مى‏دانيم. سپس امام اين آيه را سه بار پى‏درپى تلاوت فرمودند.
امام باقر عليه السلام فرمود: هر چه را كه امت به آن نياز داشته، در قرآن آمده است و هر سخنى كه از من شنيديد اگر سند قرآنى‏اش را بخواهيد، خواهم گفت.
حضرت على عليه السلام فرمود: خبر شما و تاريخ گذشتگان و آيندگان و آسمان و زمين در قرآن آمده است. امام رضا عليه السلام در جلسه‏اى به رؤساى اديان فرمود: از معجزات پيامبر اسلام آن است كه يتيمى فقير و چوپانى درس نخوانده، كتابى داشته باشد كه «تبيان كلّ شى» باشد و اخبار گذشته و آينده تا قيامت در آن ثبت شده باشد. امام صادق عليه السلام فرمود: هر مسأله‏اى كه مورد اختلاف دو نفر باشد در كتاب خدا، اصلى كه آنرا حلّ كند وجود دارد، گرچه عقل مردم به آن نرسد. قرآن بيان هر چيز است، اما هر كس نمى‏فهمد چنانكه حضرت على عليه السلام مى‏فرمايد: در قرآن، براى عوام عبارتِ ظاهرى، براى خواص اشاراتِ رمزى، براى اولياى خدا، لطائف الهى و براى انبيا، حقايق است. تبيان همه چيز بودن، يا مستقيم است يا بواسطه‏ى آياتى كه در آن اصولى مطرح شده و آن اصول براى ما كارساز است. نظير آيه؛ «ما آتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا«آنچه را پيامبر براى شما آورده بگيريد و از آنچه شما را نهى كرده دور شويد و نظير آيه؛ «لتبين للناس ما نزّل اليهم»

پیــــــامهای آیه

1-      هم پيامبر اسلام بر همه پيامبران شاهد است و هم كتابش، تبيان كلّ شى‏ء است«نزلنا عليك الكتاب تبيانا لكل شى‏ء»

2-       قرآن كتابى جامع براى بيان همه نيازهاى جامعه است. «تبياناً لكلّ شى‏ء»

قرائت وترجمه(نحل44)

بِالْبَيِّنَتِ وَالزُّبُرِ وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ الّذِكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ به سوى تو ذكر (قرآن) را فرو فرستاديم، تا براى مردم آنچه را كه برايشان نازل شده روشن بيان كنى و شايد بيانديشند.

نکته

شايد آيه اشاره به دو نوع وحى داشته باشد، يك وحى كه قرآن است وبراى همه‏ى مردم، و يك وحى كه براى تفسير و بيان قرآن است ومخصوص پيامبراست. يعنى ما به سوى تو ذكر فرستاديم تا تفسير قرآنى را كه براى مردم نازل شده بيان كنى.

پیــــــامهای آیه

1-گرچه قرآن بر شخص پيامبر نازل شده، اما مخاطب آن همه‏ى مردم‏اند. «انزلنا اليك ...ما نزّل اليهم»
2- قرآن، يكبار بصورت يكجا بر پيامبر نازل شده است و بار ديگر به صورت تدريجى كه مردم از آن آگاه شده‏اند. «انزلنا اليك...ما نزل اليهم»   (در زبان عربى، «انزال» براى نزول دفعى و«تنزيل» براى نزول تدريجى بكار مى‏رود)
3- قرآن، نياز به بيانِ پيامبر دارد. لذا جدا كردن قرآن از سنّت و روايات جايز نيست. «لتبيّن للنّاس»
4- وظيفه پيامبر، بيان قرآن و وظيفه‏ى مردم، پذيرش آن بر اساس فكر و انديشه است. «لتبيّن للنّاس ... يتفكرون»
5-  قرآن، ذكر است، مايه تذكر و توجه انسان و دور نمودن او از غفلت و نسيان. «انزلنا اليك الذكر»

قرائت وترجمه(ص29)

كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِّيَدَّبَّرُواْآيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَأُوْلُواْالْأَلْبَابِ (اين) كتاب مباركى است كه به سوى تو فرو فرستاديم تا درآيات آن تدبّر كنندوخردمندان پند گيرند.

نکته

مبارك» به چيزى گفته مى‏شود كه فايده و خير آن، رشد و فزونىِ زياد و ثابت داشته باشد. قرآن از منبع مبارك است. «تبارك الّذى» در شب مبارك نازل شده است. «فى ليلة مباركه» در مكان مبارك نازل شده «ببكة مباركا» و خودش نيز مبارك است. «كتاب... مبارك»
سيماى قرآن در اين آيه ترسيم شده است:الف) متن آن نوشته شده است«كتاب»
ب) از سرچشمه‏ى وحى و علم بى نهايت الهى است. «انزلناه»
ج) گيرنده‏ى آن شخص معصوم است. «اليك»
د) محتوايش پر بركت است. «مبارك»
ه) هدف از نزول، تدبّر در آن است. «ليدّبروا»
و) علم و آگاهى به نكات و معارف آن، مقدّمه‏ى حركت معنوى و قرب به خداست. «ليتذكّر»
ز) كسانى اين توفيق را خواهند داشت كه خردمند باشند. «اولواالالباب»
اهمّيت قرآن و تدّبر در آن‏ :
*  كسى كه در آيات قرآن تدبّر نكند سزاوار تحقير الهى است. «أفلا يتدبّرون القرآن ام على قلوب اقفالها»
*  عالم ربانى كسى است كه سروكارش با تحصيل و تدريس قرآن باشد. »... كونوا ربانيين بما كنتم تعلمون الكتاب و بما كنتم تدرسون»
*  كتاب آسمانى را بايد با جدّيت گرفت. «خذ الكتاب بقوّة»
*  كسانى كه قرآن را مهجور كردند، در قيامت مورد شكايت پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله قرار مى‏گيرند. «و قال الرسول يا ربّ ان قومى اتخذوا هذا القرآن مهجورا»
 * امام سجّاد عليه السلام فرمود: اگر قرآن داشته باشم و تنها باشم احساس غربت نمى‏كنم. «لو مات من بين المشرق و المغرب لما استوحشت بعد ان يكون القرآن معى»
 * حضرت على عليه السلام فرمود: قرآن دريايى است كه هيچ كس به قعر آن نمى‏رسد. «بحراً لا يدرك قعره»
 * امام خمينى قدس سره به شدّت تأسّف مى‏خورد كه چرا تمام عمر خود را صرف تدّبر در قرآن نكرده است،همان گونه كه مرحوم ملاّصدرا در تفسير سوره‏ى واقعه اين تأسّف را دارد.

پیــــــامهای آیه

1- قرآن، مبارك است. (تلاوت، تدّبر، تاريخ، استدلال، داستان، الگوهاى، معارف، اخبار غيبى، تشبيهات، اوامر و نواهى آن، همه و همه پر از راز و رمز است). «كتاب... مبارك»
 2- گرچه قرآن، مبارك است، امّا براى تدبّر است، نه فقط تبرّك جستن به ظاهر آن. (براى حفظ منزل، مسافر و عروس از خطرات) «كتاب... مبارك ليدبّروا»
3- تدّبر در قرآن مقدّمه‏ى تذكّر است وگرنه چه بسا انسان اسرار و لطايف علمى قرآن را درك كند ولى مايه‏ى غرورش شود. «يدّبّروا – يتذكّر»
4-  تدّبر بايد در همه‏ى آيات قرآن باشد نه تنها در آيات الاحكام. «ليدّبروا آياته»
5-  شرط تدبّر و بهره‏گيرى و پندپذيرى، عقل و خرد است. «ليدّبروا... و ليتذكّر اولواالالباب»
 6- كسانى كه از قرآن متذكّر نمى‏شوند، بى‏خردند. «ليتذكّر اولواالالباب»
 7- قرآن، مطابق عقل و خرد است، لذا اهل خرد با تدبّر در آن به احكام و رموزش پى‏مى‏برند«ليتذكّر اولوا الالباب» (در قرآن، امرى مخالف عقل يافت نمى‏شود)
8- معارف قرآن پايان ناپذير است. اين كه به همه دستور تدبّر مى‏دهد نشان آن است كه هر كس تدبّر كند به نكته‏ى تازه‏اى مى‏رسد و اگر علما و دانشمندان گذشته همه‏ى اسرار قرآن را فهميده باشند، تدّبر ما لغو است. «ليدبّروا آياته»

قرائت وترجمه(انعام19)

قُلْ أَىُّ شَىْ‏ءٍ أَكْبَرُ شَهَدَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِى وَ بَيْنَكُمْ وَ أُوحِىَ إِلَىَّ هَذَا الْقُرْءَانُ لِأُنذِرَكُم بِهِ وَ مَن بَلَغَ أَئِنَّكُمْ لَتَشْهَدُونَ أَنَّ مَعَ اللَّهِ ءَالِهَةً أُخْرَى‏ قُل لَّآ أَشْهَدُ قُلْ إِنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَحِدٌ وَإِنَّنِى بَرِى‏ءٌ مِّمَّا تُشْرِكُون

َ‏اين قرآن به من وحى شده تا با آن شما را و هر كه را كه اين پيام به او برسد هشدار دهم.

نکته

عدّه‏اى را به عنوان اسير نزد پيامبراكرم‏صلى الله عليه وآله آوردند، حضرت از آنان پرسيد: آيا تاكنون دعوت به اسلام شده‏ايد؟ گفتند: نه، حضرت فرمود: همه را به محل اَمن برسانند و آزادشان كنند، زيرا كسى كه هنوز نداى اسلام را نشنيده است نبايد اسير نمود، سپس اين آيه را تلاوت فرمود: «لانذركم به و من بلغ»
امام صادق عليه السلام فرمودند: انذار هميشگى بايد همراه با منذر هميشگى باشد. پس امامت و رهبرى الهى نيز تا ابد بايد همراه قرآن باشد. معمولاًدر انسان‏ها انگيزه‏ى دفع ضرر، قوى‏تراز جلب منفعت است.لذا قرآن، به مسأله‏ى انذار تأكيدكرده است«لانذركم» درآيات ديگر نيز مى‏خوانيم:«ان أنت الاّ نذير»،«انّما أنا نذير مبين»
امام صادق‏عليه السلام نيز درباره «مَن بَلغ» فرمودند: مقصود كسى است كه وظيفه امامت به او رسيده است و او همانند پيامبر، مردم را با قرآن انذار مى‏كند.

پیــــــامهای آیه

1- براى مردم غافل، سخن گفتن از زاويه‏ى انذار مؤثّرتر است. «لانذركم»
2-  رسالت حضرت محمد صلى الله عليه وآله جهانى و جاودانى و براى همه‏ى مردم در همه‏ى عصرها و نسل‏هاست. «لانذركم به و مَن بلغ»
3- تا قانون به مردم ابلاغ نشود، توبيخ و مسئوليّتى در كار نيست. «و من بلغ» و به اصطلاح علم اصول، عِقاب بدون بيان، قبيح است.
4- از جمله شرايط لازم براى رهبرآسمانى:ايمان به مكتب:«اوحى الى هذا القرآن»،اميد به آينده«ومَن بَلَغ»،صلابت«قل لاأشهد»وبرائت ازشرك است«انّنى برى‏ء ممّا تشركون»

-            

قرائت وترجمه(بقره151)

 

كَمَآ أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولاً مِنْكُمْ يَتْلُواْ عَلَيْكُمْ ءَايَتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُونُواْ تَعْلَمُونَ‏ همانگونه (كه براى هدايت شما) رسولى در ميان شما از نوع خودتان فرستاديم تا آيات ما را بر شما بخواند و شمارا تزكيه كند و كتاب و حكمت بياموزد و آنچه نمى‏توانستيد بدانيد، به شما ياد دهد.

نکته

كلمه «تلاوت» از واژه «تِلو» به معناى پى درپى است و به خواندنى كه پى درپى، با نظم صحيح و مناسب وبرخوردار از نوعى قداست باشد، اطلاق مى شود. كلمه‏ى «تزكيه» به معناى رشد و نمو و پاك كردن است. تعليم كتاب، آموختن آيات و احكام آسمانى است و تعليم حكمت، دادن تفكّر و بينش صحيح است. بعثت پيامبر اسلام، نتيجه استجابت دعاى حضرت ابراهيم است كه از خداوند خواست: «وابعث فيهم رسولاً منهم يتلوا عليهم آياتك...» خدايا! در ميانشان پيامبرى مبعوث كن كه آيات ترا بر آنان بخواند. پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله نيز مى‏فرمود: «انا دعوة ابى ابراهيم» من همان استجابت دعاى پدرم ابراهيم هستم.

پیــــــامهای آیه

1- رهبرى موفق است كه از خود مردم، در ميان مردم و هم زبان مردم باشد. «ارسلنا فيكم رسولاً منكم»
2-  تزكيه بر تعليم مقدّم است. «يزكّيكم و يعلّمكم»
3-  آموزش دين، محور اصلى است و آموزش‏هاى ديگر، در مراحل بعد از آن است. ابتدا «يعلّمكم الكتاب و الحكمة» وپس از آن «يعلّمكم ما لم‏تكونوا تعلمون»
4- انسان براى شناخت بسيارى از حقايق، نيازمند وحى است. بجاى «ما لاتعلمون» فرمود: «مالم تكونوا تعلمون« تا يادآور شود كه اگر انبيا نبودند، انسان براى آگاهى از امورى همچون آينده‏ى خود و جهان، راه به جايى نداشت

درس دوم- انتخاب بزرگ

قرائت وترجمه(انعام74)

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ ءَازَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَاماً ءَالِهَةً إِنِّى أَرَاكَ وَ قَوْمَكَ فِى ضَلَالٍ مُبِينٍ‏

و (ياد كن) آن هنگام كه ابراهيم به پدرش آزر گفت: آيا بتان را خدايان مى‏گيرى؟ بى شك تو و قومت را در گمراهى آشكار مى‏بينم.

نکته

كلمه‏ى «أب» بطور طبيعى به معناى پدر است، ولى به معناى جدّ مادرى، عمو و مربّى هم گفته مى‏شود. چنانكه فرزندان يعقوب به پدران و عموى پدر خود حضرت اسماعيل نيز اب گفتند: «نعبد الهك و اله آبائك ابراهيم و اسماعيل و اسحاق» وپيامبر اسلام صلى الله عليه وآله نيز فرمود: «أنا و علىّ أبَوا هذه الاُمّة» ، من و على، پدران اين اُمّتيم. آزر، عموى ابراهيم بود، نه پدرش. پدران ابراهيم همه موحّد بوده‏اند. از علماى اهل سنّت نيز، طبرى، آلوسى و سيوطى مى‏گويند: آزر پدر ابراهيم نبوده است. به علاوه، ابراهيم به پدر و مادر خويش دعا كرد: «ربّنَا اغفِر لى و لوالدىّ» در حالى كه مسلمان حقّ ندارد براى مشرك طلب مغفرت كند، هرچند فاميل او باشد. از مجموع اينها برمى‏آيد كه «أب» در اين آيه به معناى پدر نيست. به علاوه نام پدر ابراهيم‏عليه السلام در كتب تاريخ،«تارُخ» ذكر شده است، نه آزر. استغفار حضرت ابراهيم براى عمويش آزر نيز قبل از روشن شدن روحيّه‏ى كفر او و به خاطر وعده‏اى بود كه به او داده بود، و چون فهميد كه حقّ‏پذير نيست، از او تبرّى جست و جدا شد. «فلمّا تبيّن له انّه عدوٌّ للّه تبرّأ منه»

پیــــــامهای آیه

1- خويشاوندى، مانع نهى از منكر نيست. «اذ قال ابراهيم لابيه»
2- ملاك در برخورد، حقّ است نه سنّ و سال. «قال ابراهيم لابيه» (حضرت ابراهيم به عموى خود كه سن بيشتر داشته، آشكارا حقّ را بيان كرده و هشدار داده است.(
3- در شيوه‏ى دعوت به حق، بايد از بستگان نزديك شروع كرد. «لابيه» و بايد از مسائل اصلى سخن گفت«أتتّخذ اصناماً آلهة»
4-  سابقه‏ى شرك وبت‏پرستى، به پيش از رسالت حضرت ابراهيم بازمى گردد. «أتتّخذ اصناماً»
5-  اكثريّت، سابقه و سنّ، باطل را تبديل به حقّ نمى‏كند و همه جا ارزش نيست. «أراك و قومك فى ضلال»
6-  بت‏پرستى، انحرافى است كه وجدان‏هاى سالم و عقل، از آن انتقاد مى‏كنند. «أتتّخذ أصناماً... ضلال مبين»
7- گرچه ابراهيم‏عليه السلام حليم بود، «اِنّ أبراهيم لاوّاه حليم» و پيامبر بايد حتّى با فرعون هم نرم حرف بزند، ولى لحن برخورد حضرت ابراهيم در اين آيه، به خاطر اصرار عمويش بر كفر بود. «اِنّى اراك و قومك فى ضلال مبين»

قرائت وترجمه(انعام75)

وَكَذَلِكَ نُرِىإِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ‏   واينگونه ملكوت آسمان‏ها وزمين رابه ابراهيم نشان داديم تا از اهل يقين باشد.

نکته

درباره‏ى ملكوت، بزرگان سخنانى گفته‏اند كه برخى را در اينجا نقل مى‏كنيم: كلمه‏ى «ملكوت» از «ملك» است و «واو» و «تاء» براى تأكيد و مبالغه به آن افزوده شده است. ملكوت آسمان‏ها يعنى مالكيّت مطلق و حقيقى خداوند نسبت به آنها و مشاهده ملكوت يعنى مشاهده اشيا از جهت انتساب آنها با خداوند. ديد ملكوتى يعنى درك توحيد در هستى و باطل بودن شرك. عوالم هستى به چهار بخش تقسيم شده است: لاهوت (عالم الوهيّت كه جز خدا كسى از آن آگاه نيست)، جبروت (عالم مجرّدات)، ملكوت (عالم اجسام) و ناسوت (عالم كون و فساد و تغيير و تحوّلات(
عالم ملكوت، عالم اسرار و نظم و شگفتى‏ها و جهان غيب است. ملكوت آسمان‏ها، عجايب آنها است.ابراهيم با ديدن ملكوت آسمان‏ها و زمين، بيشتر با سنّت، خلقت، حكمت و ربوبيّت الهى آشنا شد. به فرموده‏ى امام باقر عليه السلام خداوند به چشم ابراهيم‏عليه السلام، قدرت و نورى بخشيد كه عمق آسمان‏ها و عرش و زمين را مشاهده مى‏كرد
استدلال محكم و برخورد علمى با ديگران، نيازمند ايمان قلبى است. حضرت ابراهيم هم پس از يقين، «ليكون من الموقنين» وارد استدلال مى‏شود كه در آيات پس از اين مى‏آيد. حرف واو در جمله‏ى «وليكون من الموقنين» رمز آن است كه ديد ملكوتى چند هدف داشته كه يكى از آن اهداف، به يقين رسيدن حضرت ابراهيم بوده است.

پیــــــامهای آیه

1- آنكه حقّ را شناخت و به آن دعوت كرد و از چيزى نهراسيد، خداوند «ديدِ ملكوتى» به او مى‏بخشد. (همچون حضرت ابراهيم، به مقتضاى آيه قبل) «و كذلك نُرِى ابراهيم ملكوت...» آرى، يك جوان هم مى‏تواند با رشد معنوى، به ديد ملكوتى دست يابد. چون طبق تفاسير متعدّد، ابراهيم در آن زمان نوجوان بود.
2- انبيا، از هدايت ويژه‏ى خداوند برخوردارند. «و كذلك نُرِى ابراهيم»
3-  يقين، عالى‏ترين درجه‏ى ايمان است. «و ليكون من الموقنين»
4-  به يقين رسيدن، نياز به امداد الهى دارد«نُرِى... الموقنين»

قرائت وترجمه(انعام76)

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ الَّيْلُ رَءَا كَوْكَباً قَالَ هَذَا رَبِّى فَلَّمَا أَفَلَ قَالَ لَا اُحِبُّ الْأَفِلِينَ‏   پس چون شب بر او پرده افكند ستاره‏اى ديد، گفت: اين پروردگار من است. پس چون غروب كرد، گفت: من زوال پذيران را دوست ندارم.

نکته

در زمان ابراهيم‏عليه السلام ستاره‏پرستى رايج بوده و ستاره را در تدبير هستى مؤثّر مى‏پنداشتند. سؤال: آيا پيامبر بزرگى همچون حضرت ابراهيم حتّى براى يك لحظه مى‏تواند ستاره يا ماه و يا خورشيد را بپرستد؟ پاسخ: مجادله و گفتگوى حضرت ابراهيم با مشركان، از باب مماشات و نشان دادن نرمش در بحث، براى رد عقيده‏ى طرف است، نه اينكه عقيده‏ى قلبى او باشد زيرا شرك با عصمت منافات دارد. گفتن كلمه‏ى «يا قوم» در دو آيه‏ى بعد نشانه‏ى مماشات در گفتن «هذا ربّى» است، به همين دليل وقتى غروب ماه و خورشيد را مى‏بيند، مى‏گويد: من از شرك شما بيزارم، و نمى‏گويد از شرك خودم (آيه 78)به علاوه در آيه‏ى قبل خوانديم كه خداوند، ملكوت آسمان‏ها و زمين را به ابراهيم نشان داد و او به يقين رسيد و آغاز اين آيه با حرف «فاء» شروع شد، يعنى نتيجه آن ملكوت و يقين اين نوع استدلال بود.

موجودى كه طلوع و غروب دارد، محكوم قوانين است نه حاكم بر آنها. ابراهيم، ابتدا موقّتاً پذيرش آن را اظهار مى‏كند تا بعد با استدلال ردّ كند.

پیــــــامهای آیه

1- يكى از شيوه‏هاى احتجاج، اظهار همراهى با عقيده‏ى باطل و سپس ردّ كردن آن است«هذا ربّى»
2-  بيدار كردن فطرت‏ها، فعال كردن انديشه‏ها و توجّه به احساسات، از بهترين شيوه‏هاى تبليغ است. «لا اُحبّ الافلين»
3-  محبوب واقعى كسى است كه محدود به مكان، زمان و موقّت نباشد. «لاأحبّ الافلين»
4- معبود، بايد محبوب و عبادت بايد عاشقانه باشد، روح دين، عشق است. «لاأحبّ الافلين»

قرائت وترجمه(انعام77)

فَلَمَّا رَءَا الْقَمَرَ بَازِغاً قَالَ هَذَا رَبِّى فَلَّمَا أَفَلَ قَالَ لَئِن لَمْ يَهْدِنِى رَبِىّ لَأَكُوَنَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّآلِّينَ‏   پس (بار ديگر) چون ماه را در حال طلوع و درخشش ديد، گفت: اين پروردگار من است. پس چون غروب كرد، گفت: اگر پروردگارم مرا هدايت نكرده بود، قطعاً از گروه گمراهان مى‏بودم.

نکته

كلمه‏ى «بازغ» از «بزغ»، به معناى شكافتن وجارى ساختن خون است. امّا در اينجا گويا طلوع خورشيد وماه، پرده‏ى تاريكى شب را مى‏شكافد وسرخى كم رنگى د اطراف خود پديد مى‏آورد.
ابراهيم عليه السلام هم با ستاره پرستان برخورد كرد، هم با ماه و خورشيد پرستان. به گفته‏ى بسيارى از مفسّران، گفتگوى حضرت ابراهيم با مشركين منطقه‏ى بابل بود. انسان در هر فرضيه‏اى كه به بن بست رسيد، بايد بدون لجاجت، مسير را عوض كند. بر خلاف مشهور كه مى‏گويند: مرد آن است كه روى حرف خود بايستد و پافشارى كند، اين آيه به ما مى‏گويد: مرد آن است كه حرفش «حقّ» باشد، گرچه با تغيير موضع باشد.  

پیــــــامهای آیه

1-  در انتقاد، بايد از روش گام به گام بهره گرفت. در آيه‏ى قبل فرمود: من «آفلين» را دوست ندارم. ولى اينجا مى‏فرمايد: پرستش ماه، انحراف و ضلالت است.
2- در راه شناخت، بايد به فيض و هدايت الهى تكيه كرد و بدون آن، نمى‏توان به سرچشمه‏ى زلال معارف رسيد«لئن لم يهدنى ربّى»
3- در درون انسان، گمشده‏اى است كه گاهى در پيدا كردن آن، سراغ مصداق‏هاى گوناگون (و گاهى انحرافى) مى‏رود«هذا ربّى» در دو آيه پى‏درپى آمده است.
4- انبيا هم به هدايت الهى نيازمندند«لئن لم يهدنى ربّى»
5- هدايتگرى از شئون ربوبيّت است. «يهدنى ربّى»

قرائت وترجمه(انعام78)

فَلَمَّا رَءَا الْشَمْسَ بَازِغةً قَالَ هَذَا رَبِّى هَذَا أَكْبَرُ فَلَمَّآ أَفَلَتْ قَالَ يَقَوْمِ إِنِّى بِرِى‏ءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ‏   پس چون خورشيد را برآمده ديد گفت: اينست پروردگار من، اين بزرگتر (از ماه و ستاره) است. امّا چون غروب كرد، گفت: اى قوم من! همانا من از آنچه براى خداوند شريك قرار مى‏دهيد بيزارم.

نکته

در اين آيه نيز ابراهيم عليه السلام درمقام بحث و گفتگو است، نه در مقام بيان عقيده‏ى شخصى، وهمچنان كه گذشت كلمه‏ى «يا قوم» و نيز «ممّا تشركون» (شرك مى‏ورزيد، نه مى‏ورزم)  دليل آن است كه خود آن حضرت، ماه و خورشيد و ستاره را نمى‏پرستيده است.

پیــــــامهای آیه
1- كوچكى و بزرگى اجسام مهم نيست، همه آنها چون متغيّر و ناپايدارند، پس نمى‏توانند خدا باشند. «هذا أكبر»
2- شيوه‏ى تعليم حقّ يا انتقاد از باطل، بايد گام به گام باشد. ابتدا نفى ستاره‏و ماه و در نهايت خورشيد. «فلمّا رءا الشمس... قال»
3- برائت از شرك، «فرياد ابراهيمى» است. «اِنّى برى‏ء ممّا تشركون»
4- برائت از «شرك» است، نه از «افراد». «ممّا تشركون»، نه «منكم»
5- برائت جستن، بايد پس از بيان برهان و استدلال باشد. (اوّل افول و غروب را مطرح كرد، بعد برائت از شرك را). «فلمّا أفلت قال»

قرائت وترجمه(انعام79)

إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفاً وَمَآ أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

من از سر اخلاص روى خودرا به سوى كسى گرداندم كه آسمان‏ها و زمين را پديد آورد و من از مشركان نيستم.

 

نکته

عبور از افول و ناپايدارى و رسيدن به ثبات، جلوه‏اى از ديد ملكوتى است كه خداوند به حضرت ابراهيم داده است. «حَنيف» از «حنف»، به معناى خالص وبى‏انحراف، وگرايش به راه حقّ ومستقيم است. «فَطر» كه به معناى آفريدن است، در اصل، مفهوم شكافتن را دارد. شايد اشاره به علم روز داشته باشد كه مى‏گويد: جهان در آغاز، توده‏ى واحدى بوده، سپس از هم شكافته و كرات آسمانى يكى پس از ديگرى پديد آمده است.

پیــــــامهای آیه

1- همين كه راه حقّ براى ما روشن شد، با قاطعيّت اعلام كنيم و از تنهايى نهراسيم«اِنّى وَجّهت»
2- كسى كه از پرستش بت‏هايى جزيى، مادّى، محدود و فانى بگذرد، به معبودى كلّى، معنوى، بى‏نهايت و ابدى مى‏رسد. «للّذى فطر السموات والارض»
3- در جلوه‏ها غرق نشويد كه دير يا زود، رنگ مى‏بازند، به خدا توجّه كنيد كه جلوه آفرين است. «فَطَر السموات والارض»
4- انسان مى‏تواند به جايى برسد كه عقائد باطل نسل‏ها و عصرها را درهم بشكند. «و ما أنا من المشركين»
5- توحيد ناب، همراه با برائت از شرك است. «و ما أنا من المشركين»

قرائت وترجمه(انعام80)

وَحَآجَّهُ قَوْمُهُ قَالَ أَتُحَاجُّونِّى فِى اللَّهِ وَقَدْ هَدَانِ وَلَآ أَخَافُ مَا تُشْرِكُونَ بِهِ إلَّا أَنْ يَشَاءَرَبِّى شَيْئاًوَسِعَ رَبِّى كُلَّ شَىْ‏ءٍ عِلْماً أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَو قومش با وى به گفتگو و ستيزه پرداختند، او گفت: آيا درباره‏ى خدا با من محاجّه و ستيزه مى‏كنيد؟ و حال آن كه او مرا هدايت كرده است و من از آنچه شما شريك او مى‏پنداريدبيم ندارم، مگر آنكه پروردگارم چيزى بخواهد، (كه اگر هم آسيبى به من برسد، خواست خداست، نه بت‏ها) علم پروردگارم همه چيز را فراگرفته، پس آيا پند نمى‏گيريد؟

پیــــــامهای آیه

1- اهل باطل، تعصّب دارند. «حاجّه قومه» (آنگونه كه اگر بدهكار را آرام بگذارند طلبكار مى‏شود، قوم منحرف هم به جاى شرم از شرك خود، قد علم كرده احتجاج مى‏كنند)
2-  تعصّب و پافشارى اهل باطل، شگفت‏آور است. «أتحاجّونى فى اللَّه»
3-  موحّد، حتّى اگر تنها باشد، از مقابله با يك جمعيّت نگرانى ندارد. «أتحاجّونى فى اللَّه... و لا اخاف»
4-  حقّ جويى از انسان است ولى هدايت از خداست«هَدانِ» (حتّى انبيا نياز به هدايت الهى دارند)
5- آنكه مشمول هدايت الهى شود، بيم ندارد. «هَدانِ ولا أخاف»
6- نترسيدن از غير خدا، نشانه‏ى توحيد است«لا أخاف» (مشركين، حضرت ابراهيم را به خطر و انتقام بت‏ها تهديد مى‏كردند)
7-  از ريشه‏هاى شرك، گمان ضرر و ترس از آسيب‏رسانى بت‏ها و طاغوت‏ها مى‏باشد. «لا أخاف ما تشركون» (ترس موهوم از بت‏ها، سبب پافشارى و تعصّب بر بت‏پرستى بود)
8- تأثير و نقش هر پديده‏اى وابسته به اراده خداوند است. «لا أخاف ما تشركون به الاّ ان يشاء ربّى»
9- ربوبيّت، سزاوار كسى است كه احاطه‏ى علمى دارد. «وسع ربّى كلّ‏شى‏ء علماً»
10- حقيقت، امرى فطرى و وجدانى است كه براى شناخت آن، تذكّر كافى است. «أفلا تتذكّرون»

درس سوّم- کدامین هدف؟

قرائت وترجمه(اسراء18)

مَن كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَآءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُوماً مَّدْحُوراً   هر كس پيوسته زندگى دنياى زودگذر را بخواهد، به مقدارى كه بخواهيم و براى هركه اراده كنيم، در اين دنيا بشتاب فراهم مى‏كنيم، سپس جهنّم را برايش قرار مى‏دهيم كه با شرمندگى وطردشدگى، وارد آن خواهد شد.

نکته

از ديدگاه قرآن، دنياطلبى و دنياگرايى اگر سبب غفلت از آخرت و انحصار خواسته‏ها در دنيا باشد، نكوهيده است. اين نكته در آيات فراوانى مطرح شده است، از جمله: «يَعلمون ظاهِراً مِن الحَيوة الدّنيا و هم عَن الآخرة هم غافِلون»(45)، «فأعرض عن مَن تَولّى عن ذكرِنا و لم يُرِد الاّ الحيوةَ الدّنيا» و «أرَضيتُم بالحَيوة الدّنيا»
در جهان ماديّات نزاع و درگيرى زياد است و همه كس به همه آرزوهايش نمى‏رسد، پس بايد اندازه و سهميه‏اى باشد كه چه كسى چه مقدار داشته باشد: «عجّلنا له فيها ما نشاء لمن نريد»، امّا در دنياى معنويات، چون تزاحم و محدوديّتى نيست، همه صد درصد كامياب مى‏شوند و راه براى بيشتر هم باز است. «كان سعيهم مشكورا»

پیــــــامهای آیه

1-  دنيا زودگذر است. «العاجله»
2-  انسان، با اراده خلق شده ودر انتخاب آزاد است، ولى اراده‏ى الهى اصل است. «يريد... لمن نُريد»
3- خواست انسان بى حدّ و حصر است، پس بايد در چهارچوب اراده‏ى الهى محدود شود. «ما نشاء»
4-  همه‏ى دنياخواهان به دنيا نمى‏رسند. «لمن نُريد»
5- دنياطلبان دو دسته‏اند: برخى دنيا و آخرت را مى‏بازند، «خسر الدنيا و الآخرة» بعضى به بخشى از خواسته‏هاى دنيايى‏شان مى‏رسند. «عجّلنا له فيها ما نشاء»
6-  دنياطلبان و صاحبان اهداف مادّى، شايد به مقدارى از نام و نان برسند، ولى قيامتشان تباه است. «جعلنا له جهنّم»
7-  پايان دنياطلبى، پشيمانى و دوزخ است. «جعلنا له جهنّم»
8- دنياطلبان، هم در آتش مى‏سوزند (عذاب جسمى)، هم تحقير مى‏شوند (عذاب روحى). «يَصليها مَذموماً مَدحور»

قرائت وترجمه(اسراء19)

وَمَنْ أَرَادَ الْأَخِرَةَ وَسَعَى‏ لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُوْلَئِكَ كَانَ سَعْيُهُم مَّشْكُوراً

هر كس خواهان آخرت باشد و براى آن تلاش شايسته و در خور كند، و مؤمن باشد، پس تلاش آنان سپاس گزارده مى‏شود.

پیــــــامهای آیه

1- انسان، آزاد وداراى اراده است. «مَن أراد»
2-  آخرت، بدون تلاش به دست نمى‏آيد. «سَعى‏ لها»
3-  براى سعادت اخروى، تلاش ويژه‏اى لازم است. «سَعى لها سَعيَها»
4-  ايمان، شرط نتيجه‏گيرى از تلاش‏هاى دنيوى است. «و هو مؤمن»
5-  شرط سعادت اخروى، ايمان و تلاش است. «كان سعيهم مشكوراً»
6- تلاش مؤمنان مورد تقدير و سپاس است، چه به نتيجه برسد يا نرسد. «كان سعيهم مشكورا»
7- دست‏يابى دنياگرايان به دنيا، احتمالى است، «عجّلنا... لِمَن نريد» ولى دست‏يابى مؤمنان آخرت‏گرا به پاداش، قطعى است. «كان سعيهم مشكورا»
8- اراده وتلاش انسان در سعادت او نقش دارد. «أراد... سعى... كان‏سعيهم‏مشكورا»
9- تشكّر از تلاش ديگران، كارى الهى است. «كان سعيهم مشكورا»
10- سپاس خدا از مؤمنان، بالاتر از باغ بهشت است، چون تشكّر هر كس، به اندازه‏ى شعاع وجودى اوست. «كان سعيهم مشكورا»
11- هر سعى و تلاشى مورد تقدير و ستايش خدا نيست. «مَن اراد الآخرة و سَعى‏ لها... كان سعيهم مشكورا»

قرائت وترجمه(بقره200)

فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَسِكَكُمْ فَاذْكُرُواْ اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ ءَاَبآءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً پس چون مناسك (حج) خود را انجام داديد، خدا را ياد كنيد، همانگونه كه پدران خويش را ياد مى‏كنيد، بلكه بيشتر و بهتر از آن.

مَنْ يَقُولُ رَبَّنَاءَاتِنَا فِي الْدُّنْيَاوَمَالَهُ فِى الْأَخِرةِ مِنْ خَلَاقٍ‏پس بعضى از مردم كسانى هستند كه مى‏گويند: خداوندا! به ما در دنيا عطا كن. آنان در آخرت بهره‏اى ندارند

پیــــــام آیه

1-  سطحى‏نگر نباشيم. گروهى در بهترين زمان‏ها و مكان‏ها، تنها دعاى آنها رسيدن به زندگى كوتاه مادّى است. «ربّنا اتنا فى الدنيا وما له فى الاخرة من خلاق»

قرائت وترجمه(بقره201)

وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا ءَاتِنَا فِى الْدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى الْأَخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ الْنَّارِ

اما) بعضى از مردم مى‏گويند: پروردگارا! در دنيا به ما نيكى عطا كن و در آخرت نيز نيكى مرحمت فرما و مارا از عذاب آتش نگهدار.

نکته

يكى از راههاى شناخت مردم، آشنايى با آرزوها و دعاهاى آنان است. در آيه قبل، درخواست گروه اوّل از خداوند مربوط به دنيا بود و كارى به خير و شرّ آن نداشتند، ولى در اين آيه درخواست گروه دوّم از خداوند، «حسنة» است در دنيا و آخرت. در ديدگاه گروه اوّل؛ دنيا به خودى خود مطلوب است، ولى در ديد گروه دوّم؛ دنيايى ارزشمند است كه حسنه باشد و به آخرت منتهى گردد. در روايات نمونه‏ها و مصاديقى براى نيكى‏هاى دنيا و آخرت نقل شده است، ولى حسنه در انحصار چند نمونه نيست. در قرآن مجيد 115 مرتبه كلمه‏ى «دنيا» بكار رفته و 115 مرتبه كلمه «آخرت» استعمال شده است و اين يك تصادف نيست. البتّه اين به معناى آن نيست كه اهميّت دنيا و آخرت هر دو يكسان است. در دعاها، هدف‏هاى كلّى مطرح شود و تعيين مصداق به عهده خداوند گذاشته شود. ما از خداوند حسنه و سعادت مى‏خواهيم، ولى در اينكه رشد و صلاح ما در چيست؟ آنرا به عهده‏ى خداوند مى‏گذاريم. چون ما به خاطر محدوديّت‏هاى علمى و عدم آگاهى از آينده و ابعاد روحى خودمان، نمى‏توانيم مصاديق جزئى را تعيين بنمائيم. به همين جهت توصيه شده است از خداوند وسيله كار را نخواهيد، خودِ كار را بخواهيد. زيرا ممكن است خداوند از وسيله‏ى ديگرى كه به فكر و ذهن ما نمى‏آيد، كارى را براى ما محقّق سازد. مثلاً از خداوند توفيق زيارت حج را بخواهيد، امّا نگوييد: خدايا مالى به من بده تا به مكّه بروم. چون خداوند گاهى سبب را به گونه‏اى قرار مى‏دهد كه ما فكر آن را نمى‏كرديم.

پیــــــامهای آیه

1- دنيا و آخرت با هم منافاتى ندارند، به شرط آنكه انسان به دنبال حسنه و نيكى باشد. «فى الدنيا حسنة و فى الاخرة حسنة»
2-  هر رفاهى مذموم نيست، بلكه زندگانى نيكو، مطلوب نيز هست. «ربّنا اتنا فى الدنيا حسنة»
3- دوزخ، حساب جدايى دارد. با اينكه از خداوند نيكى آخرت را مى‏خواهند، ولى براى نجات از آتش، جداگانه دعا مى‏كنند«قِنا عذاب النار»در دعاها براى نجات از آتش، اصرار و تكرار عجيبى است. مثلا در دعاى مجير حدود هفتاد بار مى‏خوانيم: «اجِرنا مِن النار يا ربّ» پروردگارا! ما را از آتش جهنّم نجات بده. ويا در دعاى جوشن كبير كه صد بند دارد در پايان هر بند آن مى‏گوييم:«خَلّصنا من النّار يا ربّ«

قرائت وترجمه(بقره202)

أُوْلئِكَ لَهُمْ نَصِيِبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ سَرِيعُ الْحِسَابِ‏  آنها از كسب (و دعاى) خود بهره و نصيبى دارند و خداوند به سرعت به حساب هركس مى‏رسد.

نکته

به «بهره»، «نصيب» مى‏گويند. گويا سهمى را براى انسان نصب كرده‏اند. بهره‏ى مؤمنان تنها به خاطر دعاى «ربّنا اتنا» نيست، بلكه به خاطر تلاش و كسب آنان نيز بوده است. و اين به ما هشدار مى‏دهد كه الطاف خداوند به كسانى مى‏رسد كه به همراه دعا، تلاش و كوشش نيز بكنند.

پیــــــامهای آیه

1-  بهره‏ى انسان در قيامت، تنها از بعضى كارهاى خويش است، نه تمام آنها. «ممّا كسبوا» چه بسيار كارهايى كه انسان مى‏كند، ولى بخاطر نداشتن قصد قربت و نيّت خالص، در قيامت از آن بهره نمى‏برد.
2- بدون كسب وتلاش، بهره‏اى نيست. «لهم نصيب ممّا كسبوا»
3- پاداش سريع، يك امتياز است. «سريع الحساب»

حضرت على عليه السلام مى‏فرمايد: خداوند حساب همه‏ى خلق را يك‏باره مى‏رسد، همانگونه كه همه مردم را دفعةً رزق مى‏دهد. تفسير مجمع‏البيان، ج‏2، ص‏531.

قرائت وترجمه(اقصص60)

وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى أَفَلَا تَعْقِلُونَ و هر آنچه به شما داده شده است كالاى زندگى دنيا و زيور آن است و[لى] آنچه پيش خداست بهتر و پايدارتر است مگر نمى‏انديشيد

قرائت وترجمه(انسان3)

إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً  به راستى ما راه (حق) را به او نمايانديم، خواه شاكر (و پذيرا) باشد يا ناسپاس.

نکته

هدايت، چند گونه است:گاهى هدايت فطرى است. چنانچه قرآن مى‏فرمايد: «فالهمها فجورها و تقواها» خداوند به نفس بشر، خير و شرّ را الهام كرد.نوع ديگر، هدايتى است كه از طريق تحصيل، تعقّل، مشورت، تجربه ومطالعه به دست مى‏آيد.و نوع سوم هدايتى است كه از راه تبليغ و ارشاد انبيا و اوليا صورت مى‏گيرد.تشكّر گاهى قلبى است، يعنى همه نعمت‏ها را از خدا بدانيم؛ گاهى عملى است، بدين معنا كه انسان نعمت‏هاى خداوند را فقط در راه حق مصرف كند و گاهى زبانى است، يعنى انسان «الحمد للّه ربّ العالمين» را بر زبان جارى كند.

پیــــــامهای آیه

1- آزمايش انسان، براساس آگاهى و آزادى است: آگاهى به واسطه چشم و گوش و عقل و فطرت درونى و هدايت بيرونى؛ و آزادى برمبناى اختيار كه به تمام انسان‏ها داده شده است: «نبتليه... سميعاً بصيراً هديناه... امّا شاكراً و امّا كفوراً»
2- خداوند، حجت را بر انسان تمام كرده است. «انّا هديناه السبيل»
 3- راه درست، يكى بيش نيست. «انّا هديناه السبيل» (كلمه «سَبيل» مفرد است)
 5- كسانى كه هدايت انبيا را نپذيرند، بالاترين مرحله از كفر را مرتكب شده‏اند. (به جاى آنكه بگويد «امّا كافراً»، فرمود: «امّا شاكراً و امّا كفوراً» زيرا«كفور»، اوج كفر است)   
 6- هركس شاكر نباشد، كفور است، راه سوّمى وجود ندارد. «امّا شاكراً و امّا كفوراً»

قرائت وترجمه(مدثر38)

كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ

هركسى در گرو چيزى است كه كسب كرده است.

پیــــــامهای آیه

1-  رفتار انسان، سازنده شخصيت اوست. «كلّ نفس بما كسبت رهينة»
2- نجات انسان در قيامت و رهايى او از عذاب الهى، در گرو پاسخگويى به سؤالات در دادگاه عدل خداوند است. «كلّ نفس بما كسبت رهينة»

  درس چهارم- برترین هدف

قرائت وترجمه(طه8)

اللَّهُ لَا  إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْمَآءُ الْحُسْنَى‏   (زيرا او) خدايى است كه معبودى جز او نيست (و) بهترين نام‏ها براى اوست.

نکته

«اسماء حُسنى‏» همان صفات خداوند است كه بنا بر روايات، 99 اسم مى‏باشد و اگر در دعا خداوند با اين اسامى ياد شود، بركات و آثار فراوانى به همراه مى‏آورد. اسماى الهى منحصر به اينها نيست و در بعضى ادعيه، مثل دعاى جوشن كبير، تا هزار اسم ذكر شده است. البتّه توسّل به اين اسما، تنها حفظ و قرائت آنها نيست، بلكه بايد خود را به آن صفات نزديك كرد.مفرد آمدن «الحسنى» با آنكه موصوف آن «اسماء» جمع است، شايد به دليل مقدّر گرفتن كلمه‏ى «هذه» باشد، يعنى «هذه الاسماء الحسنى»، هرچند نمونه‏هاى ديگرى نيز در قرآن هست، مانند: «مآرب اخرى»
در روايات مى‏خوانيم كه امامان معصوم‏عليهم السلام فرموده‏اند: به خدا سوگند، ما اسماء حسناى الهى هستيم.
امام صادق عليه السلام فرمودند:«سرّ» آن چيزى است كه در دل پنهان مى‏كنى و «اخفى‏» آن است كه از ذهنت عبور كرده، ولى آن را فراموش كرده‏اى. يعنى نه تنها از ديگران پنهان است، بلكه خود نيز از آن غافل شده‏اى.خداوند بر همه چيز آگاه است، «يعلم السّر واَخفى» غيب آسمان‏ها و زمين را مى‏داند، «اعلم غيب السموات والارض» ، حمل ماده‏ى باردار را مى‏داند، «يعلم ما تحمل كلّ اُنثى» هدف و معناى نگاه‏ها را مى‏داند، «يعلم خائنة الاعين»، خطورات قلبى را مى‏داند، «يعلم ما فى قلوبكم» و هيچ برگى از درخت نمى‏افتد مگر اينكه او مى‏داند. «وما تسقط من وَرقة الاّ يعلمها»

پیــــــام آیه

1-  نام نيكو وزيباچه درلفظ و چه درمعنا،يك ارزش است و خداوند،هم خود جميل است وهم بهترين ونيكوترين نام‏ها رادارد«له الاسماء الحُسنى»

قرائت وترجمه(انعام79)

إِنِّى وَجَّهْتُ وَجْهِىَ لِلَّذِى فَطَرَ السَّمَوَتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفاً وَمَآ أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ  من از سر اخلاص روى خودرا به سوى كسى گرداندم كه آسمان‏ها و زمين را پديد آورد و من از مشركان نيستم.

نکته

عبور از افول و ناپايدارى و رسيدن به ثبات، جلوه‏اى از ديد ملكوتى است كه خداوند به حضرت ابراهيم داده است. «حَنيف» از «حنف»، به معناى خالص وبى‏انحراف، وگرايش به راه حقّ ومستقيم است. «فَطر» كه به معناى آفريدن است، در اصل، مفهوم شكافتن را دارد. شايد اشاره به علم روز داشته باشد كه مى‏گويد: جهان در آغاز، توده‏ى واحدى بوده، سپس از هم شكافته و كرات آسمانى يكى پس از ديگرى پديد آمده است

پیــــــامهای آیه 

1-  همين كه راه حقّ براى ما روشن شد، با قاطعيّت اعلام كنيم و از تنهايى نهراسيم«اِنّى وَجّهت»
2- كسى كه از پرستش بت‏هايى جزيى، مادّى، محدود و فانى بگذرد، به معبودى كلّى، معنوى، بى‏نهايت و ابدى مى‏رسد. «للّذى فطر السموات والارض»
3- در جلوه‏ها غرق نشويد كه دير يا زود، رنگ مى‏بازند، به خدا توجّه كنيد كه جلوه آفرين است. «فَطَر السموات والارض»
4 - توحيد ناب، همراه با برائت از شرك است. «و ما أنا من المشركين»

قرائت وترجمه(توبه72)

وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِى جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوَانٌ مِّنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَا لِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ‏   خداوند به مردان و زنان با ايمان، باغهايى (از بهشت) كه از پاى (درختان) آن، نهرها جارى ودر آن جاودانند و (نيز) مسكن‏هايى دلپسند در بهشت برين را وعده داده است. ولى رضايت و خرسندى خداوند، برتر و والاتر (از اينها) است. اين همان رستگارى‏بزرگ است

نکته

اين آيه چگونگى تحقّق رحمتى را كه در آيه‏ى قبل بود، «سيرحمهم» بيان مى‏كند. «جنّاتِ عَدن»، طبق روايات، بهترين و شريف‏ترين منطقه‏ى بهشت و جايگاه پيامبران و صدّيقان و شهداست، منطقه‏اى كه از نظر خوبى، به خيال كسى خطور نكرده است. مقايسه‏ى اهل نفاق با اهل ايمان(المومنین والمومنات) :
1- اهل نفاق، «بعضهم من بعض»، امّا اهل ايمان «بعضهم اولياء بعض»
2- اهل نفاق، «يأمرون بالمنكر و ينهون عن المعروف»، امّا اهل ايمان «يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر»
3- اهل نفاق، «نسوااللَّه»، امّا اهل ايمان «يقيمون الصلوة» 4- اهل نفاق، «يقبضون ايديهم »، امّا اهل ايمان «يؤتون الزكوة»
5- اهل نفاق، «فاسقون»، امّا اهل ايمان «يطيعون اللَّه»
6- خداوند به اهل نفاق، «نار جهنّم» وعده داده، امّا به اهل ايمان «جنّات، مساكن»
7- براى اهل نفاق، «لعنهم اللَّه»، امّا براى اهل ايمان «رضوان من اللَّه»
8- براى اهل نفاق، «عذاب مقيم»، امّا براى اهل ايمان «فوز عظيم»

پیــــــامهای آیه

1- زن و مرد، در برخوردارى از پاداش الهى، برابرند«وعداللَّه المؤمنين و المؤمنات»
2- بزرگ‏ترين امتياز بهشت، خلود در آن وجاودانگى نعمت‏هاى آن است. «خالدين فيها»
3- زندگى آخرت تنها معنوى نيست، بلكه مادّى وجسمانى است. «جنّات، مساكن طيّبة»
4- مسكن خوب، وقتى ارزشمند است كه در منطقه‏ى خوب باشد. «مساكن طيّبة فى جنّات عدن»
5- از تمايلات طبيعى انسان به آب، سرسبزى، باغ، بوستان و منزل، در جهت گرايش به معنويت استفاده كنيم. «وعداللَّه... جنّات تجرى من تحتها الانهار.»
6- لذّت‏هاى معنوى، بالاتر از لذّت‏هاى مادّىِ بهشت است. «رضوان من اللَّه اكبر»  بهشت نيز درجات ومراتبى دارد. «جنّات‏تجرى، جنّات‏عدن ورضوان من اللَّه اكبر»
7- رسيدن به پاداش اخروى ورضايت الهى، رستگارى بزرگ است«الفوزالعظيم»

 

قرائت وترجمه(نحل96)

مَا عِندَكُمْ يَنفَدُ وَمَا عِندَ اللَّهِ بَاقٍ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُواْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ‏  آنچه نزد شماست به پايان مى‏رسد، وآنچه نزد خداست باقى وپايدار است، و كسانى كه صبر پيشه كردند، همانا مزدشان را بر پايه نيكوترين كارى كه مى‏كردند، پاداش خواهيم داد.

پیــــــامهای آیه

1-  جز خدا، هيچ كس و هيچ چيز باقى نيست. «ما عندكم ينفد»
2- دل كندن از ماديات و پيوسته به خدا و پايدارى بر تعهدات و وفاى به عهد، نياز به صبر و مخالفت با هواى نفس دارد. «و لنجزينّ الذين صبروا»
3-  دل كندن از دنيا، محروميت نيست كاميابى است. «و لنجزين الذين صبروا»
4- هيچ مشترى بهتر از خدا نيست، چون جنس معمولى يا پست را هم به گران قيمت مى‏خرد. «بأحسن ما كانوا يعملون»

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم آذر 1388ساعت 8:47  توسط معصومه راعی-الماسیان   |